Media InVS

Komiek Dave Chappelle zorgt voor beroering bij Netflix (trefwoorden: transfoob, woke en cancel culture)

Een protest van Netflix-medewerkers tegen grappen over transgenders in de show van Chappelle leidt tot verdeeldheid in de VS, ziet correspondent Maral Noshad Sharifi.

Maral Noshad Sharifi
Protest in Los Angeles tegen Dave Chappelles nieuwe comedyshow op Netflix. Beeld Reuters
Protest in Los Angeles tegen Dave Chappelles nieuwe comedyshow op Netflix.Beeld Reuters

Oké, toch nog even over Dave Chappelle: als er iets is dat Amerikanen deze dagen bezighoudt, is het wel The Closer, de nieuwe stand-upshow van de komiek op Netflix. Gezien de wijze waarop hij Amerikanen uit elkaar weet te drijven, was The Further een betere titel geweest.

In de show veegt hij de vloer aan met feministen en de ‘overgevoelige’ lhbti-gemeenschap, die veel meer voor elkaar zou krijgen dan zwarte Amerikanen. Waar men vooral over valt, is zijn vergelijking tussen transgenders en blackface. Chapelle zegt dat hij zich goed kan voorstellen dat er vrouwen zijn die naar een transgender kijken en denken: ‘Die bitch imiteert mij!’

De show verscheen drie weken terug en is de vierde stand-up waarin Chappelle dit soort grappen maakt over transgenders. In elke nieuwe show reageert hij op de backlash die hij kreeg op grappen uit zijn vorige. Zijn homofobe en transfobe grappen houden in zijn oeuvre een soort estafetteloop met elkaar.

Inclusiever

‘Transfobie’, ‘woke’ en ‘cancel culture’: een greep uit de reacties op de show. De ideale formule voor wat rep en roer. Klik, klik, klik – media springen erbovenop. Netflix-medewerkers organiseren een staking, eisen dat in het bedrijf richtlijnen komen voor ethischer en inclusiever entertainment. Maar de show blijft. Twee weken lang stond hij in de top-10 van bestbekeken Netflix-programma’s. Chappelle vindt dat een deel van Amerika te gevoelig is geworden voor edgy comedy. Hij wil de grenzen houden zoals ze waren en reageert op alle kritiek die hij in de loop der jaren heeft gekregen. Waar komt die gevoeligheid vandaan?

Transgenders, bijna twee miljoen Amerikanen, worden nog altijd slecht behandeld in het diepgelovige land. Velen maken, mede vanwege pesterijen, hun middelbare school niet af, komen moeilijk aan een baan en een op de drie transgenders is ooit dakloos geweest. Per maand worden drie tot vier transgenders gedood bij haatmisdrijven. Als ’s lands grootste komiek voor een miljoenenpubliek deze groep aanvalt, vergroot dat het stigma.

‘Dat mijn bestaan wordt vergeleken met een van de meest racistische tradities in ons land was een schok’, schrijft een trans dorpsgenoot van Chappelle, in de lokale krant Yellow Springs News. ‘Toen je me laatst op straat tegenkwam, zag je toen iemand voor je die opzettelijk vrouwen belachelijk maakt?’

Gevoeligheid

Opvallend genoeg vertoonde Chappelle zelf die gevoeligheid ook toen het de zwarte gemeenschap aanging. In 2005 zou de komiek een aanbod van meer dan 50 miljoen dollar hebben gekregen van Comedy Central, schrijft Jelani Cobb in The New Yorker. Hij zou typetjes moeten doen. Lange tijd dacht de komiek stereotypen daarmee belachelijk te maken, tot hij erachter kwam zo juist stereotypen te versterken. Hij wees het aanbod af.

In de media vroeg men zich bezorgd af of Chappelle ‘gecanceld’ was, afgeschreven als artiest. Toch toert de man nog gewoon door het land met zijn show. Cobb: ‘De meest reactionaire, gevaarlijkste aspecten van onze huidige politiek en cultuur worden aangejaagd door mensen met macht die beweren dat ze het slachtoffer zijn van groepen die veel kwetsbaarder zijn dan zijzelf.’

Dit punt onderstreept Chappelle zelf in een Instagram-filmpje. Tegen de betreffende Netflix-medewerkers: ‘Jullie zeggen dat jullie in een veilige werkomgeving willen werken, maar volgens mij ben ik de enige die niet meer naar kantoor kan.’ Het publiek joelt en klapt. Hij vertelt dit vanaf een barkruk, voor een uitverkochte zaal. Is dat dan niet zijn kantoor? Wie écht niet meer op het Netflix-kantoor mag komen: de zwarte, zwangere, non-binaire transgender medewerker die de staking had georganiseerd. Hen, die niet eens wilde dat de show werd verwijderd, is ontslagen.

Meer over