Commentaar

Knapen moet van ver komen als hij de Nederlandse eer nog wil redden

Nog steeds wekt het kabinet niet de indruk dat het greep heeft op de evacuatie uit Afghanistan. En het is zeer de vraag of waarnemend minister Ben Knapen die indruk kan wegnemen.

Minister Ben Knapen van Buitenlandse Zaken bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Beeld ANP
Minister Ben Knapen van Buitenlandse Zaken bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.Beeld ANP

Voor de ministers Kaag en Bijleveld waren er genoeg redenen om hun conclusies te trekken na de mislukte evacuatie uit Kabul, maar in één opzicht pakte het nogal onhandig uit: vooral Kaag wekte in haar nadagen de indruk dat ze druk was met pogingen om te redden wat er nog te redden viel. Daar is sinds haar aftreden weinig meer van vernomen.

Het gevolg is dat het demissionaire kabinet nog steeds geen moment aannemelijk heeft gemaakt dat het grip heeft op de situatie. Met het aanbod om samen te werken aan een overzichtelijke lijst van mensen die alsnog geëvacueerd zouden moeten worden, probeerden Nederlandse hulporganisaties in de afgelopen weken tevergeefs door te dringen tot Kaags vervanger Ben Knapen.

Dat past in een pijnlijk patroon van missers. Anders dan in andere landen lag hier in het voorjaar geen plan klaar voor een noodevacuatie. Anders dan in andere landen ontbrak hier ook een deugdelijke administratie van de mensen die geëvacueerd zouden moeten worden. Toen Kabul dreigde te vallen, toonde het ministerie van Buitenlandse Zaken zich dagenlang doof voor de waarschuwingen, zelfs voor die van de eigen ambassade ter plekke. Dat mensen toch nog hun weg naar Nederland wisten te vinden, was vaak alleen maar te danken aan hun contacten met journalisten, hulpverleners en defensieveteranen in Nederland.

Toen de evacuatie in de laatste dagen dan toch met horten en stoten op gang kwam, werd hier tot in de top van het kabinet nog gediscussieerd over de toelatingscriteria, culminerend in het bizarre verzoek aan de ambassade om de in Kabul opgestelde lijst van 60 te evacueren inwonende familieleden even terug te brengen tot 3.

En dat is nog maar de te korte samenvatting. In de Tweede Kamer werd in de afgelopen weken vaak de vraag gesteld hoe het nou kwam: is dit een vertoning van onmacht of van politieke onwil? Dat was inderdaad even de vraag, maar nu staatssecretaris Broekers-Knol de stemming in het land nog steeds probeert te bespelen met het beeld van wel honderdduizend Afghanen die misschien deze kant op komen, wijst alles op onwil, ten minste in een deel van de demissionaire coalitie.

Waarnemend minister Knapen bezweert intussen dat hij ‘niet op zijn handen zit’. Binnenkort hoopt hij het resultaat van zijn inspanningen te kunnen laten zien en toch nog iets van de Nederlandse eer te redden. Hij moet van ver komen.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over