columneline huisman in parijs

‘Juist als je dakloos bent, is het belangrijk om gezond te blijven’

Eline Huisman  Beeld -
Eline HuismanBeeld -

Salim Touré woont al twee jaar in een blauwe Quechua-tent onder de Sacré Coeur. Om het moreel hoog te houden sport hij regelmatig op zijn hometrainer.

Eline Huisman

Het is een prachtige plek, midden in Montmartre, pal naast een van de vele trappen die naar de Sacré Coeur leiden, grenzend aan het terras van een geel geverfd café dat ook op grauwe winterdagen als een zonnetje opduikt tussen het asfalt en de grijs-beige stenen façades rondom. Hier, aan het einde van mijn straat, woont iemand in een blauwe Quechua-tent.

Op zich is dat niet zo bijzonder. In Parijs zie je de tentjes van het Decathlon-huismerk overal op willekeurige stukken asfalt, soms midden op een kruispunt en vaak in de buurt van een café. Maar niet eerder zag ik naast zo’n tent een hometrainer staan.

De hometrainer staat er allerminst verdwaald, dat zie je zo. Matrassen, spiegels en leren banken staan hier op straat doorgaans vochtig tegen een boom te hangen. De hometrainer is schoon en kaarsrecht voor de tent opgesteld. Er staat een fitnessbank naast, en in de planten daaromheen hangt kerstversiering. Met de schilderijen en een roze Marilyn Monroe-canvas is het geheel verrassend gezellig.

Dat wil zeggen, ik vond het geheel verrassend. Het klinkt nogal pathetisch – of erger, kortzichtig – maar altijd als ik langs dat hoekje kom, ben ik ontroerd dat iemand zonder huis met zo veel zorg en smaak zijn plaats op straat inricht. Dat vanaf de overkant van de straat regelmatig iemand z’n telefoon op het tafereel richt, suggereert dat ik niet de enige ben.

De Quechua-tent waarin Salim Touré woont. Beeld
De Quechua-tent waarin Salim Touré woont.

Als ik op een ochtend iemand naast de tent met gewichten zie trainen, besluit ik eindelijk een praatje te maken. Salim Touré woont hier nu al twee jaar, vertelt hij, in zo’n tentje dat je opgooit in twee seconden. Oorspronkelijk komt hij uit Senegal, jaren geleden is hij naar Parijs verhuisd. Het ging goed, Touré kreeg een relatie en een dochtertje. Maar ze gingen uit elkaar, en Parijs is een harde stad voor iemand alleen zonder papieren.

Daar kun je boos om worden, maar dat haalt je alleen maar verder naar beneden, zegt Touré, ‘en daar heeft niemand behoefte aan – zeker niet als je in deze situatie zit.’ Waar het om draait is dit, zegt hij terwijl hij tegen zijn hoofd tikt. ‘Het moreel hooghouden. En met of zonder huis, met of zonder geld, iedereen gaat dood. Het beste dat je kunt doen is tot die dag het moreel hooghouden.’

Dat betekent: elke dag een programma. Hardlopen. Gewichtheffen. Fietsen op de hometrainer. Buikspieroefeningen doen op de fitnessbank – vooral buikspieroefeningen, want die zorgen ervoor dat je houding goed blijft. ‘Juist als je dakloos bent, is het belangrijk om gezond te blijven.’

Het moreel hooghouden betekent ook: goede mensen om je heen verzamelen, en slechte op afstand houden. Dus toen voetbalfans van Paris Saint-Germain vuurwerk op zijn tent gooiden – Touré laat foto’s zien van de gaten in het doek – ging hij niet in discussie. ‘Wat krijg je als je schreeuwt tegen iemand die jou pijn doet? Meer ellende. Iemand met slechte zin moet je met goede zin corrigeren.’

Aan de jongen die nota bene uit het café hiernaast kwam gelopen om tegen zijn tent te plassen, heeft Touré uitgelegd dat dit zijn thuis is. ‘Zelf plas ik ook niet zomaar ergens in huis. Ik gebruik het openbaar toilet verderop.’ Douchen doet hij in het gemeentelijk zwembad, of bij mensen thuis als hij een schoonmaakklus heeft – sommige buurtbewoners die hem hier elke dag met prikstok en vuilniszak in de weer zien, vragen hem op hun huis te passen als ze op vakantie gaan.

Wat hem verbaast, zegt Touré, is dat mensen denken dat als je dakloos bent, je standaarden ook naar beneden worden bijgesteld. ‘Dan zetten ze afgedankt eten zonder deksel voor mijn tent. Zo eten ze het toch zelf ook niet? Of ze kopen alleen ongezond voedsel, zonder zorg klaargemaakt. Als je het zelf niet wilt eten, waarom bied je het dan een ander aan?’ Of neem de vrouw die laatst met gestrekte arm koffie voor zijn tent zette en maakte dat ze wegkwam. ‘Ik zei: voor die hond die dichtbij komt ben je niet bang, maar voor mij wel? De koffie heb ik geweigerd. Hoe kan ik iemand met zoveel angst voor mij vertrouwen?’

Maar hé, hij wilde het over de goede dingen hebben. De buren die een nieuwe tent voor hem kochten toen het vuurwerk gaten in het zeil had gebrand. De petitie, door bijna driehonderd mensen getekend, toen de politie dreigde zijn spullen in beslag te nemen. Het kunstwerk dat de Parijse straatkunstenaar Grégos voor hem maakte: twee handen en een gezicht om een gouden lijst met daarin de tekst ‘Out of Frame’ – buiten beeld. ‘Hoe je leven eruitziet is niet de schuld van een ander', zegt Touré, ‘maar je kunt wel kiezen wie je op afstand of juist dichtbij probeert te houden.’

We nemen afscheid. Ik loop naar huis, Touré vertrekt naar de zwarte markt om de zak met winterjassen te verkopen die iemand hem vanmorgen in zijn handen drukte. ‘Het moreel hooghouden', roept hij nogmaals als ik wegloop. ‘Kom maar langs als je hier wilt sporten!’

Meer over