OpinieLezersbrieven

Jongeren hebben genoeg aan hun eigen sores

De lezersbrieven van zaterdag 19 december.

Een mondkapje op het ROC van Twente. Het ROC stelt het dragen van mondkapjes verplicht in alle 29 vestigingen van de school.  Beeld ANP
Een mondkapje op het ROC van Twente. Het ROC stelt het dragen van mondkapjes verplicht in alle 29 vestigingen van de school.Beeld ANP

Brief van de dag

Zij boffen maar, de leerlingen van 1B, schrijft Sander van Walsum in de Stekel van 17 december. Zij sluiten zich af van de actualiteit en voor hen telt slechts wat zij zelf meemaken.

De afgelopen drie jaar gaf ik hulplessen op een startopleiding van een Amsterdams ROC. Ook daar sluiten leerlingen zich af van het ‘officiële’ nieuws, lezen ze geen krant en kijken ze echt niet naar persconferenties.

Zij hebben genoeg aan wat zij zelf meemaken. Voorbeelden daarvan: een onstabiele, soms onveilige thuissituatie, voortdurend geldgebrek, drugsgebruik om het toch een beetje leuk te hebben, of erger: ze zijn overgehaald om te gaan ­dealen om wél geld te hebben.

Docenten zijn gewend aan leerlingen die bij de reclassering langs moeten of die foto’s laten zien van hun eigen kind, soms zelf het tweede. De maximumleeftijd op de startopleiding is 23 jaar.

Daarnaast worden deze leerlingen dagelijks geconfronteerd met heel ander nieuws: een door algoritmen geleide stroom van verontrustende complottheorieën over virussen die in een laboratorium worden gemaakt, chips die via een vaccin worden ingespoten en een overheid die daarmee ‘iets’ te maken heeft.

Ze boffen echt door zich af te sluiten van de actualiteit zoals wij die kennen, met een natuurlijk ontstaan virus en een vaccin in aantocht.

Det van Gils, Kwadijk

Falende overheid

Het onderzoek naar de toeslagen laat een ontluisterend beeld zien van het functioneren van de overheid. Er is echter een aantal andere dossiers die doen vermoeden dat daar dezelfde mechanismen spelen als bij de toeslagenaffaire. Ik noem hier het debacle van de decentralisatie van de Jeugdwet en de WMO, het idee van de participatiemaatschappij, stikstofproblematiek, immigratie (waaronder de afhandeling van asielaanvragen), woningmarktproblematiek (onder meer in het verlengde van immigratie), de afhandeling van schade door aardgaswinning en, last but not least, de afhandeling van de ­coronacrisis en vaccinaties.

Deze niet uitputtende reeks voorbeelden laat een overheid zien die zich laat verrassen, doordat men niet is voor­bereid, traag reageert, met concepten werkt die ver van de praktijk afstaan, basisrekenwerk niet doet, plannen maakt die los van de werkelijkheid staan en vervolgens niet in staat is deze door te voeren. Eindresultaat voor de burgers is een verwarrend geheel van regels die de uitvoeringsinstanties ook niet kennen dan wel interpreteren op een wijze die leidt tot grote maatschappelijke kosten en dus maatschappelijke schade.

De belangrijke vraag is waarom en waardoor dit gebeurt. Wat is er met de overheid aan de hand, wat maakt dat men schijnbaar de greep op de werkelijkheid verloren heeft? Is dat de structuur, de werkwijze, het niveau van de medewerkers? Deze en andere vragen zou ik graag beantwoord zien om zelf ook te kunnen doorgronden wat er aan de hand is en hoe we het functioneren van de overheid kunnen verbeteren.

Jaap Jan Brouwer, Den Haag

Malus

Iedereen is het erover eens: het meest vernietigende rapport dat ooit over overheidsfunctioneren is uitgebracht. Van hoog tot laag zijn blijkbaar bewust om politieke en juridisch-financiële redenen veel gewone burgers volkomen onterecht neergesabeld en aan de rand van de afgrond gebracht. Al die tijd onder verantwoordelijkheid van diverse kabinetten onder leiding van Mark Rutte.

Bij deze misstanden past maar één antwoord: alle verantwoordelijken moeten aftreden, dus het hele kabinet. Dat moet dan maar demissionair door tot aan de verkiezingen, met speciale corona­bevoegdheden van de Kamer. Naast de premiersbonus moet nu ook maar de ­malus bij de verkiezingen meewegen.

Harry van de Beek, Margraten

Suffen

Iedereen krijgt ervan langs in het eindrapport van de parlementaire onderzoekscommissie over de toeslagen­affaire. Maar de Eerste Kamer blijft buiten schot. Zij heeft toch de rol om wet­geving te toetsen op haar inhoudelijke kwaliteit en uitvoerbaarheid? Het lijkt erop alsof de senatoren destijds collectief hebben zitten suffen.

Michael Duijn, Breda

 Commissie-voorzitter Van Dam overhandigt het rapport Ongekend Onrecht symbolisch aan Kamervoorzitter Arib.  Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Commissie-voorzitter Van Dam overhandigt het rapport Ongekend Onrecht symbolisch aan Kamervoorzitter Arib.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Knip

Het rapport Ongekend onrecht is duidelijk in de toekenning van verantwoordelijkheden aan de premier en drie (voormalige) bewindslieden. Sancties zullen op de een of andere wijze volgen, dat lijdt in onze sterke parlementaire democratie geen twijfel.

Mijn zorgen liggen niet bij de consequenties die zullen volgen, maar elders. Op dit moment is minder dan 5 procent van de onterecht opgelegde boetes door de Belastingdienst terugbetaald aan de gedupeerden. Ruim 21 duizend slachtoffers wachten nog ­altijd op teruggave. De hele Kamer vindt dat er snel een begin moet worden gemaakt met compensaties aan de slachtoffers.

Benoem geen adviescommissie en neem geen consultant in de arm. Maak een ‘Knip’, zoals dat in ambtelijk jargon genoemd wordt. Voor de Knip besluit de Kamer dat de gedupeerde ouders hun compensaties ontvangen, met daaraan een stringente termijn. Een ­redelijk voorstel zou zijn: begin maandag 21 december en zorg ervoor dat het vóór 1 januari 2021 rond is.

In deze periode van krappe beurzen en ernstig door onze overheid beschadigde mensen geldt als hoogste prioriteit: wanneer krijgen de slachtoffers hun geld terug? Het geld waar zij recht op hebben en dat ze node missen.

Jan Bouman, Zeist

Gebaar

2020 zal in Huize Oranje een relatief goedkoop jaar zijn geweest. Slechts één staatsbezoek, een afgebroken herfst­vakantie, geen dure Koningsdag, geen grote diners aan huis. Wat zou het een mooi gebaar zijn als onze betrokken ­koning in zijn kersttoespraak laat weten dat hij zo veel heeft uitgespaard dat hij een royale kerstgift heeft overgemaakt aan alle gedupeerden van het toeslagendrama. Hij hoeft niet te wachten tot ­volgend jaar voordat hij concrete daden verbindt aan het vernietigende rapport dat deze week verscheen.

Marijke Heijloo, Heemstede

Halfvol

Ton van Haperen vat de koe dit keer goed bij de horens. De kwaliteit van leerkrachten is bepalend voor gelijke kansen en dus ook voor de begeleiding van kwetsbare ­kinderen in het coronatijdperk. Links en rechts wordt er te veel geroepen dat het ‘een grote ramp is om de ­scholen te sluiten’ in deze tweede lockdown. De dramatische geluiden komen vooral voort uit de grote betrokkenheid van de leerkracht. En dat is te ­begrijpen.

Maar laten we wel met beide benen op de grond blijven staan. Het gaat om slechts twee weken onderwijs op afstand, met de mogelijkheid om gerichte opvang te geven aan kinderen die dat echt nodig hebben. In het voorjaar was alles nieuw en moesten er twaalf weken overbrugd worden. Met de opgedane ­ervaring kunnen we begin januari goed vooruit.

En daarna is die sterke, gemotiveerde professional voor de klas ongetwijfeld in staat om de kinderen weer kansrijk te begeleiden. Met een glas dat halfvol is, kunnen we veel meer bereiken.

Kees Francino, oud-directeur basisonderwijs, Wijk bij Duurstede

Regelgeving

Als een advocaat van een crimineel de gaten in de wet opzoekt, is dat onderdeel van de rechtstaat. Als een fiscalist van een multinational de gaten in de ­belastingheffing misbruikt, is dat ­‘helaas onvermijdelijk’. Als een winkelier de rafelranden van de winkel-lockdown opzoekt, is dat niet de bedoeling en is aanvullende regelgeving binnen één dag een feit…

W. van der Velden, Buurmalsen

Oranje gebieden

Hoe voorkom je dat er zonder noodzaak – lees: vakantie – wordt gereisd naar oranje gebieden? Sommige buitenlanden hebben daar een simpele oplossing voor.

Mijn zoon moest twee maanden geleden voor zijn werk een week of vier naar Taiwan. Eenmaal aangekomen moest hij daar twee weken in quarantaine, en na terugkeer een soortgelijke periode in Nederland. Hoe de quarantaine in ­Nederland in zijn werk ging, kon niemand hem vertellen. Kon dat in zijn eigen huis, waar meerdere gezinsleden wonen, allemaal met hun eigen contacten buitenshuis? De quarantaine in ­Taiwan was daarentegen heel duidelijk: verplicht verblijf in een hotel en op je kamer blijven, met driemaal per dag een maaltijd, klaargezet bij de kamerdeur op de gang.

In de omgeving van Schiphol staat heel wat hotelruimte leeg. Dat biedt ­mogelijkheden. Iedere Nederlander die vanaf morgen terugkeert van een zonder noodzaak doorgebracht verblijf in een oranje gebied (en daarmee duidelijk maakt de coronavoorschriften aan zijn laars te lappen) zal daaraan nog twee weken verblijf in een hotel moeten toevoegen. Op eigen kosten, welteverstaan.

Gerard Snijders, Eck en Wiel

Kerkbezoek

Daar gaan we weer: terwijl zo goed als alles is gesloten dan wel verboden, blijven de kerken en hun bezoekers buiten schot. Ja, de anderhalve meter moet gehandhaafd blijven, maar aan het aantal bezoekers wordt geen maximum gesteld. En zingen: niet in een koor, wel ­gewoon tijdens de dienst. En dat terwijl de biblebelt-gemeenten de top-15 van besmette plaatsen overheersen.

In de jaren vijftig, toen ik als kind in Rijssen woonde, kon ik op zondag niet zwemmen omdat de SGP het zwembad gesloten hield. Als mijn moeder op zondag een breiwerkje ter hand nam, bleven er mensen voor ons huis staan om naar haar te wijzen. En als ik met mijn stepje rond het bloemperk reed, tikte de overbuurvrouw op haar raam om mij het hoognodige fatsoen bij te brengen.

Verandert er dan nooit iets? Blijven we steile protestanten toestaan hun eigen regels te hanteren, met hun rug naar de rest van de bevolking? Voorziet ook die verse noodwet er niet in de uitzonderingspositie van kerken aan te pakken bij een pandemie?

Yves Koerselman, Elst

Kerkbezoek (2)

Hoewel sommige briefschrijvers anders doen vermoeden, is mijn ervaring toch echt dat het kerkelijk leven geen schim is van wat het was voor corona. Weinig mensen, afstand houden, mondkapjes, geen samenzang, een minimum aan bijeenkomsten en zelfs langere periodes geen enkele dienst (ook deze lockdown niet). Zelfs de kerken die in opspraak kwamen, hielden zich beter aan de ­regels dan eerst vaak werd gemeld.

Misschien stelt dat tevreden? Constructiever lijkt het me om voor zingeving (zowel in religie als cultuur) milder te zijn dan voor andere zaken en elkaar te gunnen dat er op de ene plek soms net iets meer mogelijk is dan op de andere. Zwartepieten levert in ieder geval niemand een vrolijke Kerst op.

Roald Dijkstra, Nijmegen

Selectieve vrijheid

Vrijheid van meningsuiting volgens gelovigen: je mág zeggen wat je wilt, maar je hóéft het niet te doen, om anderen niet te kwetsen. Maar dan ook: vrijheid van godsdienst: je mág gebruikmaken van de ontheffing van coronamaatregelen, maar je hóéft het niet te doen, om de volksgezondheid niet te schaden.

Henk Gommans, Swalmen

Kerst

Om de coronaschade in te halen is het wellicht zinnig de kerstdagen een maand op te schuiven en deze op 25 en 26 januari te vieren. Op 19 januari kunnen we dan de nog aanwezige kerstbomen optuigen en de kerstdiners met z’n allen weer nuttigen. 2021 wordt dan een bijzonder inhaaljaar met twee kerstvieringen in één jaar. We zullen corona dat jaar ook niet meer aan tafel uitnodigen.

Geert Piersma, Amstelveen

Kerst (2)

Je vraagt je in een grotendeels geseculariseerd Nederland toch in gemoede af wat al die zanikerds toch zo nodig willen vieren met Kerst.

Arnold Bolks, Hardenberg

Meer over