CommentaarCarlijne Vos

Joe Biden wacht de bijna onmogelijke taak om een diep verdeeld land te verbinden

Democraat Joe Biden woont interne vergaderingen bij met zijn stafleden terwijl de stemmen voor het nieuwe presidentschap nog steeds geteld worden. Beeld Getty Images
Democraat Joe Biden woont interne vergaderingen bij met zijn stafleden terwijl de stemmen voor het nieuwe presidentschap nog steeds geteld worden.Beeld Getty Images

Zonder een meerderheid in de Senaat zal het bijna onmogelijke zijn om het land met ander beleid te ‘helen’, waardoor de kiezer teleurgesteld of bevestigd in zijn gelijk zal achterblijven.

Na een historisch spannende verkiezingsuitslag die liefst drie ­dagen op zich liet wachten lijkt de Democraat Joe Biden als winnaar uit de bus te komen. Zijn nipte zege zal voorlopig nog fel worden betwist door de zittende president Donald Trump, die blijft volhouden dat de nagekomen poststemmen ­illegaal zijn, ook al is er geen enkel bewijs van fraude geleverd.

De nietsontziende manier waarmee Trump zichzelf vastklampt aan de macht mag worden beschouwd als zijn laatste aanval op de Amerikaanse democratie. Vier jaar lang heeft Trump de democratische instituties van het land ondermijnd door rechters, gekozen politici, universiteiten, wetenschappers en media te beschuldigen van partijdigheid en leugens. Hij ontsloeg talloze ministers, topambtenaren, adviseurs en stafleden die hem niet zinden en trakteerde de wereld vier jaar lang op een Twitter-regen waarin hij zijn vijanden beschimpte, beledigde en van leugens beschuldigde, complottheorieën verspreidde en burgers tegen ­elkaar opzette.

De Verenigde Staten zijn na vier jaar door Trump achtergelaten als een beschadigd en diep verdeeld land waarin burgers elkaar en de democratische instituties, die ooit als voorbeeld dienden voor de rest van de wereld, wantrouwen en tot vijand bestempelen. Deze verkiezingsuitslag en het fanatisme waarmee ­kiezers hun kandidaat verdedigen, desnoods met ­geweld, weerspiegelt de totale polarisatie in het land. Republikeinen gruwelen van een land onder ‘socialist’ Biden en Democraten omgekeerd van het idee van nog eens vier jaar Trump.

Joe Biden lijkt de verkiezingen dan te hebben gewonnen, bijna de helft van de Amerikanen moet niets hebben van de Democratische visie en plannen voor het land. De 46ste president van de Verenigde Staten wacht dus de moeilijke maar belangrijke taak om het diep verdeelde land weer te verbinden en het beschadigde vertrouwen in de democratische rechtsstaat te herstellen. Zonder een meerderheid in de Senaat zal dit bijna een onmogelijke opgave zijn. Elke poging om het land met ander beleid te ‘helen’ zal worden getorpedeerd, waardoor de kiezer teleurgesteld of bevestigd in zijn gelijk zal achterblijven en er dus niets kan veranderen.

Er mag daarom worden gehoopt dat ook Republikeinen genoeg hebben van de verruwing en de verdeeldheid in de samenleving en bereid zullen zijn om het vertrouwen in de rechtsstaat te herstellen. De ­reacties op het tv-optreden van Trump donderdagavond bieden een sprankje hoop. De leugens en valse ­beschuldigingen van fraude en complotten, die de president daar en afgelopen dagen op sociale media uitte, gingen zelfs sommige van zijn eigen partijgenoten en de Trumpgezinde tv-zender Fox News te ver. Diverse ­Republikeinen hebben afstand genomen van de uitspraken van de president, een aantal tv-zenders brak de uitzending af vanwege de stortvloed aan onwaar­heden.

Ook op het internationale toneel wacht Biden een zware taak om te helen wat Trump heeft gebroken. Het herstellen van bondgenootschappen en samenwerkingsverbanden zoals de Navo en het Klimaatakkoord is de ervaren Biden wel toe te vertrouwen. Maar het ­terugwinnen van moreel leiderschap na de vier ­onvergetelijke Trumpjaren van bruuske America First-­diplomatie en minachting van de democratische rechtsstaat zal een stuk moeilijker worden.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over