Commentaar

Investeer in een functionerend buurtnetwerk om rellen te voorkomen

Aandacht voor buurtzorg loont. Jongerenwerkers en buurtouders brengen rust en sociale cohesie.

Carlijne Vos

Actieve buurtouders en jongerenwerkers spelen een cruciale rol in het voorkomen van rellen, zo blijkt weer uit een reportage in de Volkskrant over de Amsterdamse wijk Osdorp. Ook in andere delen van het land lijkt een functionerend buurtnetwerk het verschil te maken tussen vreedzaam protest en gewelddadige opstand.

Bij het uitbreken van de rellen bij het instellen van de avondklok begin dit jaar, wisten in bepaalde gemeenten betrokken jongerenwerkers en buurtouders jongeren in het gareel te houden. In andere gemeenten ontbrak deze sociale ‘vangrails’ juist, en gingen opstandige jongeren al vrij snel direct de confrontatie aan met de politie en de Mobiele Eenheid (ME).

De inzet van de ME werkt als olie op het vuur van jongeren die uit verveling of sensatiezucht uit zijn op confrontatie en dient dus zo veel mogelijk te worden vermeden. Rellende jongeren die achteraf worden geconfronteerd met de gevolgen van hun gedrag – een spoor van vernielingen, gêne van ouders of een strafblad – zeggen vaak zich ondoordacht te hebben laten meeslepen in groepsgedrag en tonen berouw.

Jongerenwerkers en buurtouders die jongeren én hun ouders kennen, hebben het vermogen jongeren aan te spreken op hun gedrag, ze te wijzen op de gevolgen voor hun toekomst of op de schade die ze hebben toegebracht aan voorzieningen die ze zelf ook gebruiken. Bij oproepen tot geweld op sociale media kunnen zij tijdig ingrijpen: jongeren aanspreken, ze naar huis sturen, hun ouders bellen of ter plaatse helpen de-escaleren.

Na tien jaar van bezuinigen en de ingrijpende decentralisering van de publieke sector naar gemeenten in 2015, is dit uiterst belangrijke sociale bindweefsel in de wijk in grote delen van het land aangetast. Talloze gemeenten zijn gedwongen te bezuinigen op jongerenwerk en buurthuizen, maar ook op bibliotheken, zwembaden en sportverenigingen – plaatsen waar jongeren elkaar ontmoeten, een uitlaatklep vinden of een luisterend oor van een betrokken coach.

In dit verschraalde maatschappelijke landschap zijn jongeren aan hun lot overgelaten en dat wreekt zich nu tijdens de pandemie. De talloze restricties waarmee hun leven in deze belangrijke ontwikkelfase ingrijpend wordt beknot, leidt tot frustratie, woede en roekeloos gedrag. Dit beantwoorden met politiegeweld werkt averechts, investeren in een luisterend oor en sociale cohesie werkt wel.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over