ColumnDaniela Hooghiemstra

In rode lingerie staat prinses Alexia midden in een maatschappelijke controverse

null Beeld

Over het islamitische taboe op de afbeelding van de profeet Mohammed wordt vaak schamper gedaan, maar ik vraag me af of de regels voor het tonen van foto’s van leden van het Koninklijk Huis in Nederland niet even krampachtig zijn. Deze week waren Shownieuws en RTL Boulevard weer druk met foto’s die van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) niet mochten worden getoond.

Op de voorgrond zien we een mannelijke, kortharige figuur met bloot bovenlijf, lila beschilderde ogen en om de hals een ketting. Achter hem staan vier vrouwelijke, langharige figuren, van wie de linker, gekleed in een kort zwart jurkje met glittertjes, met haar rechterhand de linker bilpartij vastgrijpt van de figuur naast haar, die, gekleed in een kort, doorschijnend jurkje met daaronder zwarte lingerie, met de rug naar de camera toe gekeerd staat. Tegen haar linkerschouder klemt zich een vrouwelijke figuur met rossig haar in rode lingerie, die wij herkennen als prinses Alexia, de tweede dochter van de koning, terwijl een vierde vrouwelijke figuur in zwarte lingerie vlak achter haar, haar rechterborst tegen haar blote rug aan drukt.

Een ‘privékwestie’, volgens de RVD, en daarom niet geschikt voor publicatie. Hoe ‘privé’ het leven van een mogelijke troonopvolgster kan zijn, is op zich een interessante vraag. Maar de RVD zette iedereen toch een beetje op het verkeerde been, aangezien het hier niet ging om een kinky feestje van de 16-jarige prinses zelf, maar om viering van de ‘queer focus week’ op het Atlantic College in Wales, waar zij, net als de Spaanse troonopvolgster Leonor de Borbón, wordt opgeleid.

Dat prinses Alexia en haar medeleerlingen in lingerie, dragqueen-outfits, travestie en beschilderde borsten door de aula paradeerden, maakte deel uit van een educatief evenement, dat was georganiseerd door leden van de in Amerika groot geworden lhbtiq-beweging, die sekse en geaardheid als een individuele keuze beschouwt.

In Nederland dwong de lhbtiq-beweging de invoering van genderneutrale toiletten en sekseneutrale paspoorten af en de Raad voor Cultuur gaf op haar aandringen het advies om de voornaamwoorden ‘hij’ en ‘zij’ te vervangen door ‘hen’.

Maar terwijl de wachtlijsten voor sekseverandering voor tieners groeien, neemt ook de kritiek toe. Artsen wijzen op de onomstotelijkheid van biologische verschillen, de oproep om vrouwen voortaan ‘personen met baarmoeder’ te noemen, is weggehoond en de uitreiking van een genderneutraal Gouden Kalf tijdens de Filmdagen, oogstte kritiek van onder anderen feministen.

Prinses Alexia stond in haar lingerie op Atlantic College dus midden in een maatschappelijke controverse. Maar terwijl de Spaanse media spraken van een ‘koninklijk schandaal’ rond hun katholieke prinses, Leonor, die overigens niet werd gefotografeerd, las ik er in Nederlandse kranten niets over.

Voor het afdrukken van foto’s van minderjarigen wil ik niet pleiten. Maar nadat Alexia’s overgrootmoeder honderd jaar geleden werd opgeleid door geleerde bejaarden op Paleis Soestdijk, lijkt het lhbtiq-onderwijs dat zij nu geniet in Wales me als nieuwe koninklijke fase noemenswaardig.

De vraag is of de koning, die voor de kostschool van zijn dochter jaarlijks rond de 80.000 euro betaalt, de viering van een ‘queer-week’ educatief vindt. Mijn inschatting is van wel. Zoals prinsen en prinsessen vroeger moesten leren wat de algemene hofetiquette was, is in deze eeuw het verkopen van eigen identiteit de kunst. En aangezien lhbtiq’ers daarmee wereldwijd behendig aan de weg timmeren, terwijl koningshuizen in Europa van de ene naar de andere affaire strompelen, kun je de belangstelling begrijpen.

Toen ik vorig voorjaar tijdens het Songfestival een interview zag van transgender Nikkie de Jager met koningin Máxima, viel de professionele gelijkenis tussen de twee vrouwen me al op. Beiden hebben een nieuwe identiteit gekozen en beiden hebben daarvan een dagtaak gemaakt. Wel vraag ik me af hoever je in het verenigen van eigen identiteit en erfelijk bestuur kunt gaan. Amalia verliest de troon niet als ze met een vrouw trouwt, hoorde ik premier Rutte vorige week zeggen. Maar hoe dat dan moet met de koninklijke legitimiteit van het nageslacht, vertelde hij er niet bij.

Daniela Hooghiemstra is historicus.

Meer over