ColumnBert Wagendorp

In plaats van pilootje pesten moet Wopke Hoekstra KLM en Schiphol flink afschalen

Minister van Financiën Wopke Hoekstra weigert de KLM miljardensteun te geven, zolang de piloten van de vliegmaatschappij niet meewerken aan een salariskorting:  20 procent van hun inkomen tot en met 2025. Zonder de 3,4 miljard euro steun – waarvan bijna 1 miljard al is overgemaakt – dreigt de nationale trots failliet te gaan.

Dat gaat niet gebeuren, want een failliet KLM betekent ook het einde van Schiphol als superhub (overstapplaats voor passagiers uit de hele wereld); dus een dezer dagen gaat de pilotenvakbond VNV door de bocht en mokkend akkoord met de eis van Hoekstra. Die kan dan zeggen dat hij de KLM niet voortrekt in de steunverlening, een vaak gehoorde beschuldiging, uit de hoek van horeca en cultuur bijvoorbeeld.

De KLM heeft bijna 2.700 piloten en co-piloten, die ongeveer 25 duizend euro per persoon per jaar gekort zouden worden. In totaal gaat het dus om zo’n 67 miljoen aan besparingen per jaar en 335 miljoen over de hele periode. Dat bedrag is maar iets hoger dan de som die de KLM tot juli ontving in het kader van de NOW-regeling, waarin de overheid een aanzienlijk deel van de salarissen betaalde. De KLM was veruit de grootste gebruiker van die steunmaatregel, nummer twee,  Booking.com, ontving 65 miljoen. KLM en Schiphol zijn de lievelingetjes van de staat.

Dat de minister opeens is gaan armpjedrukken met de pilotenvakbond is een actie voor de bühne en een uitgekiende vorm van populisme: straks is iedereen boos op de gezagvoerders en kunnen veel zinniger voorwaarden aan de steun worden genegeerd. Bij die andere voorwaarden (minder nachtvluchten, schoner vliegen, minder CO2-uitstoot) zijn Hoekstra en collega Van Nieuwenhuizen een stuk minder streng en vasthoudend. Overigens zijn de piloten geen loonslaven om medelijden mee te hebben, de vliegeniers van de KLM zijn de bestbetaalde ter wereld.

In februari 2019 kocht Hoekstra voor 744 miljoen euro stiekem 14 procent van de aandelen in AirFrance KLM. Die investering is een financieel debâcle, het pakket is nu nog zo’n 170 miljoen waard. Naast de NOW-gelden liggen de miljarden klaar om KLM te redden – ceo Ben Smith van AirFrance KLM heeft al laten weten dat er volgend jaar nog een paar miljard bij moet om zijn bedrijf overeind te houden. Ook dat geld gaat er komen. De overheid benadrukt al vele jaren de cruciale rol van KLM – en het uit z’n voegen gegroeide monster Schiphol – voor de Nederlandse economie. Hoe groot die rol écht is is onduidelijk, minder groot in elk geval dan KLM en Schiphol zelf regelmatig beweren. Waarbij de kosten van de overlast van het vliegverkeer nooit worden meegerekend. KLM en Schiphol kennen maar één streven: groei tot in het oneindige. Ze worden daarin door kabinet na kabinet bijgevallen en gesteund – Van Nieuwenhuizen is de zoveelste KLM- en Schipholminister die slaafs doet wat de luchtvaartlobby wenst.

Hoekstra had ook kunnen eisen dat aan die megalomane idiotie een eind moet komen en dat de twee bedrijven een realistischer koers moeten gaan volgen. Dat je ook kunt besparen op de bedrijfskosten door minder te vliegen met minder vliegtuigen. Dat die hele hubfunctie moet worden afgebouwd en dat het afgelopen moet zijn met de voorkeurspositie van het vliegwezen, met z’n belastingvrije kerosine, z’n vrijstelling van klimaatakkoorden en z’n terreur jegens omwonenden.

In ruil voor donaties van de belastingbetaler, moeten KLM en Schiphol flink worden afgeschaald.

Meer over