Bericht uitNairobi

In Nairobi is een kind naar mij vernoemd. Eervol, maar het stemt ook tot nadenken

Wanneer gaat je werk als journalist over in dat van een hulpverlener, vraagt Mark Schenkel, correspondent in Afrika, zich af.

Shayann Michere (17) wil arts worden. Toen ze onbedoeld zwanger raakte, was ze bang dat ze nooit meer terug naar school zou kunnen. Beeld Sven Torfinn
Shayann Michere (17) wil arts worden. Toen ze onbedoeld zwanger raakte, was ze bang dat ze nooit meer terug naar school zou kunnen.Beeld Sven Torfinn

Zoiets had ik niet eerder meegemaakt: het besluit van een geïnterviewde om haar kind naar me te vernoemen. Het gebeurde vlak voor Kerst in Nairobi, de hoofdstad van Kenia. Daar werd twee maanden geleden een baby geboren die de naam Mark kreeg. Ik voel me vereerd, maar denk ook na over een vraagstuk waarmee je als correspondent in Afrika van tijd tot tijd te maken krijgt: dat van de grens tussen journalistiek en hulpverlening. Wanneer gaat het een over in het ander? Wanneer kun je je werk als verslaggever beter verruilen voor een baan bij een ngo?

Voor antwoorden moeten we eerst even terug naar november vorig jaar. Samen met fotograaf Sven Torfinn maakte ik voor de krant een artikel over Keniaanse kinderen die als gevolg van de coronamaatregelen al maanden niet naar school konden. In een huisje van golfplaat in Nairobi spraken we met Shayann Michere, een 17-jarig meisje dat ervan droomde om later arts te worden.

Maar Shayann voorzag dat ze nooit meer onderwijs zou krijgen: na de schoolsluiting was ze onbedoeld zwanger geworden. Door geldgebrek zag ze zich genoodzaakt om voor omgerekend 4 euro onbeschermde seks te hebben met een jongen. Haar moeder Elizabeth opperde nog dat zij de zorg voor de baby op zich kon nemen, zodat Shayann na de heropening van de scholen verder zou kunnen leren, maar wie zou dan het benodigde inschrijfgeld moeten verdienen?

Na publicatie van dit verhaal staken Volkskrant-lezers een helpende hand uit – en moest ik me kort beraden. Kon ik de lezers bijstaan om Shayann weer in de schoolbanken te krijgen? Moest ik zo strikt mogelijk in de leer zijn en zeggen: ik ben slechts een boodschapper van het nieuws, verder kan ik me er helaas niet mee bemoeien? Ik concludeerde al snel: in dit geval zijn er heus wel manieren om iets bij te dragen, zonder dat de journalistieke normen overboord gaan.

Dus nu help ik de betrokken lezers om hun donaties voor Shayanns lesgeld op de goede plek te laten belanden. Hetzelfde geldt voor een ander meisje dat in november werd geïnterviewd, de 15-jarige Susan. Hierdoor hoef ik nog niet het woord ‘hulpverlener’ op mijn visitekaartje te laten drukken, lijkt me. Uiteraard blijft het wel goed om van geval tot geval over dit soort zaken na te denken.

Shayann zit sinds vorige maand weer in de schoolbankjes, waar ze zich voorbereidt op haar eindexamens. Ze is inmiddels 18 en, als gezegd, moeder.

Nog even over de naam van haar baby: die gaf Shayann als dankbetuiging aan de journalist die, zoals ze zegt, belangrijk voor haar is geweest. Wat mij betreft gaat de dank uit naar de lezers van de Volkskrant. Maar oké, een kind ‘Volkskrant’ noemen, dat werkt misschien niet zo goed.

Meer over