Media inMyanmar

In Myanmar moet de protestbeweging het vooral hebben van sociale media

Wie iets wil weten over de bloedige betogingen moet niet bij de Myanmarese staatsmedia zijn, merkt correspondent Jeroen Visser op.

Migranten uit Myanmar herdenken in Thailand de slachtoffers die afgelopen weken vielen tijdens de protesten in hun thuisland.  Beeld AFP
Migranten uit Myanmar herdenken in Thailand de slachtoffers die afgelopen weken vielen tijdens de protesten in hun thuisland.Beeld AFP

Stelt u zich eens voor: in tientallen Nederlandse steden gaan mensen de straat op om te protesteren. De politie schiet diverse betogers dood om het protest te breken. Waar openen Fde kranten de volgende dag mee? ‘Minister voor Transport en Communicatie inspecteert verbeterde Yangon-Toungoo-spoorweg’, zo kopte de Myanmarese krant Kyemon (Spiegel) maandag. ‘Maritieme handel krimpt met 2,3 miljard’, bracht de Global New Light of Myanmar dezelfde dag. En dat na een weekend vol dodelijk geweld waarbij zeker achttien betogers om het leven kwamen.

Nee, van de Myanmarese staatskranten hoef je het niet te hebben dezer dagen. Ze volgen braaf de lijn van het leger, dat op 1 februari middels een coup de macht overnam. Op de voorpagina van deze kranten prijkte maandag prominent een ‘persbericht van het ministerie van Buitenlandse Zaken’. Daarin werd uitgelegd hoe sommige ‘internationale organisaties, andere landen en media’ de gebeurtenissen op 1 februari maar niet goed weten te interpreteren. ‘Het leger is juist de architect van de transitie naar een meerpartijendemocratie in Myanmar en heeft immer een niet aflatende steun laten zien aan de ontwikkeling van een volwassen en gedisciplineerde democratie.’

De Global New Light of Myanmar, een van de oudste kranten van het land, wist de gebeurtenissen duidelijk wél goed te duiden. In deze krant geen verslag van het bloedbad in de straten van Yangon en Mandalay, maar een verhaal over hoe een politieagent door een groep betogers werd beroofd van zijn dienstpistool. ‘Betogers verwikkeld in illegale activiteiten’, luidde de kop.

De minister voor Transport en Communicatie van Myanmar inspecteert de verbeterde Yangon-Toungoo-spoorweg Beeld
De minister voor Transport en Communicatie van Myanmar inspecteert de verbeterde Yangon-Toungoo-spoorweg

De propaganda wordt ook door de verschillende staatszenders verspreid in de Myanmarese huizen. De nationale stakingsacties van boze artsen, docenten en ambtenaren wordt op de zenders bestreden door het liedje ‘Blijf lachen, op naar kantoor’. In de bijbehorende clip zien we ambtenaren die vlijtig aan het werk zijn.

Myanmar kent maar weinig kritische media. The Myanmar Times is er een van, maar deze krant stopte op 21 februari, nadat een groot deel van de redactie was opgestapt uit protest tegen nieuwe restricties. Het nieuwe bewind had bepaald dat de term ‘coup’ niet meer gebruikt mocht worden in de de nieuwsverslaggeving. Volgens het leger was ‘machtsoverdracht’ een veel betere term.

Geen wonder dat de protestbeweging het vooral moet hebben van sociale media als Facebook. Dit weekend regende het foto’s en video’s van het bloedige optreden van het leger. Een activist stuurde me een foto van een dode demonstrant op het asfalt. Zijn telefoon lag nog in zijn hand. Ongetwijfeld was ook hij bezig geweest het politiegeweld te documenteren.

Maar ook hier grijpt het leger in. De New York Times bracht dinsdag een huiveringwekkend verhaal hoe de autoriteiten met behulp van technologie uit onder meer Israël, de Verenigde Staten en Zweden inbreken in telefoons en computers om belastende informatie op te zuigen. Het leger gebruikt de software ook om betogers af te luisteren en hun bewegingen te volgen. ‘Documentatie voor arrestatiebevelen laten zien dat veiligheidstroepen critici hebben opgespoord door sociale media berichten te linken aan de adressen waar hun internetverbinding geregistreerd staat’, schrijft de New York Times. Tot nu zijn zeker 1.100 politici, activisten en betogers gearresteerd, mede met behulp van deze hack- en traceertechnologie.

Wie hier allemaal niks van wil weten, kan terecht bij de Global New Light of Myanmar. ‘De warmste periode van het jaar breekt weer aan’, kopte de krant dinsdag. ‘Pas op voor hitte-gerelateerde ziektes.’

Meer over