Columnmax pam

In godsnaam, Pieter Omtzigt, kom terug!

Max Pam columnist artikel Beeld -
Max Pam columnist artikelBeeld -

Het wil maar niet echt opschieten met het formeren van een nieuw kabinet. Deze week verscheen de minister-president handenwringend op tv om uit te leggen dat hij het allemaal goed heeft bedoeld. Hij vertelde zelfs een sms-je te hebben gestuurd naar Pieter Omtzigt, die de sleutel in handen schijnt te hebben van alle vooruitgang. Pieter antwoordde dat hij Rutte graag wil ontvangen, maar nu even niet. Hij schijnt een burn-out te hebben en zijn ‘herstel verloopt langzamer dan gehoopt’.

Wachten op beterschap, vinden de zachte krachten. Welnee, Pieter is de olietanker die de vaart in het Suezkanaal blokkeert, vinden de harde krachten. Ik moest denken aan de schaakmatches van vroeger. Die duurden soms maanden en strekten zich uit over minimaal 24 partijen. Zij waren dermate uitputtend dat het de combattanten was toegestaan zich ziek te melden, om zo een extra vrije dag op te nemen. Als heren onder elkaar werd dat excuus altijd aanvaard, tot de wantrouwige Botwinnik zo’n ziektemelding niet meer geloofde en een dokter op zijn tegenstander wilde afsturen.

Bij het handenwringen van de premier moest ik ook denken aan Lodewijk Asscher. Die was evenzeer verantwoordelijk voor het toeslagendebacle, maar heeft zich op tijd teruggetrokken uit de Haagse politiek. Hij had geen schone handen, maar wilde ze niet nog viezer maken. Zijn partij bleef zieltogend achter, vermoedelijk wacht hem ergens een rustige baan. Zittend voor de tv zal Asscher zich in de arm hebben geknepen, opgelucht dat dit hem niet meer hoeft te overkomen.

Vorige week bracht deze krant een gastcolumn van Julia Wouters, die elf jaar de rechterhand van Asscher is geweest. Zij pleitte voor meer ‘zachte krachten’ in de politiek, want die werken ‘helend en geruststellend’. Zij wil een politiek ‘die met ons meeleeft’, een politiek van ‘meer empathie en meer emoties’. Dat hoor je vaker van mensen, die er zelf niet meer aan mee mogen doen. De zachte krachten zijn een oud stokpaardje van het socialisme. De uitdrukking komt uit een gedicht van Henriette Roland Holst:

‘De zachte krachten zullen zeker winnen

in ’t eind -- dit hoor ik als een innig fluistren

in mij: zoo ’t zweeg zou alle licht verduistren

alle warmte zou verstarren van binnen’

Ondanks haar innig fluisteren was Henriette zelf een harde tante. Toen zij met een zwarte voile de opgebaarde Domela Nieuwenhuis de laatste eer kwam bewijzen – haar oude strijdmakker – deinsden de arbeiders, die met fakkels het lijk stonden te bewaken, terug voor haar spookachtige verschijning. Elsbeth Etty vertelt in haar biografie dat tante Jet, zoals ze werd genoemd, testamentair een grote aandelenportefeuille naliet, zodat je in elk geval moet concluderen dat ook zij enige baat heeft gehad bij de harde krachten van het kapitalisme. Toch vond zij haar hele leven dat het kapitalisme op instorten stond. Van 1869, toen zij geboren werd, tot 1952 toen zij stierf. En vandaag de dag staat het kapitalisme nog steeds op instorten, hoor ik.

Jacques de Kadt (1897-1988), begonnen als communist, daarna socialist, sociaal-democraat en buitenlandspecialist in de Tweede Kamer voor de PvdA, kreeg tijdens een van zijn strijdvaardige toespraken ook het verwijt te horen dat hij te weinig invoelend was en meer aandacht moest besteden aan de zachte krachten. Waarop hij antwoordde: ‘Gaat u dat ook in Moskou vertellen?’

Daarin lijkt evenmin veel te zijn veranderd. Heeft u ook zo genoten van de militaire parade op Rode Plein op de Dag van de Overwinning (9 mei)? In schitterende carrés marcheerden de soldaten tussen de tanks en de kolossale atoomraketten, terwijl bommenwerpers gierend overvlogen en er ‘fijne muziek klonk van het leger’, om met Gerard Reve te spreken.

En terwijl Aleksej Navalny even verderop op zachte krachten zat te komen in een concentratiekamp, waar ze hem het liefst dood hebben. Toch blij dat Amnesty International na veel wikken en wegen Navalny alsnog het etiket ‘gewetensgevangene’ heeft opgeplakt. Kortom, vergelijk Rusland eens met ons land, en vergelijk de leugens van Poetin eens met die van Mark Rutte. Heeft onze minister-president dan misschien toch niet een beetje gelijk dat Nederland ‘een ontzettend gaaf land’ is, waar de laatste tien jaar onder zijn regime wel van alles fout is gegaan, maar waar toch ook geen al te dodelijke ongelukken zijn gebeurd?

Helaas wil dat nieuwe kabinet nog niet lukken. Heel het raderwerk staat stil als uw machtige burn-out dat wil. Ik stel voor om, onder de tonen van zachte pianomuziek, een leger van verpleegsters, masseurs en therapeuten naar Pieter Omtzigt te sturen. Pieter, lieve schat, er is koffie en warme handdoeken, en Julia Wouters leest aan je bed voor uit Alleen op de wereld van Hector Malot. In godsnaam, Pieter, kom terug!

Meer over