CommentaarRaoul du Pre

In een democratie is niets zo belangrijk als het houden van tijdige verkiezingen

null Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Vaak reageerde het kabinet in het afgelopen coronajaar laat op de ontwikkelingen, maar een uitzondering was er ook: de voorbereiding van de aangepaste verkiezingen begon al in het vroege najaar, toen de verkiezingsdatum nog ver weg was en het woord ‘derde golf’ nog geen enkele rol speelde in het publieke debat.

Aan alles is gedacht. De bestelling van miljoenen potloden sprong vorige week in het oog. Niemand hoeft te delen. Belangrijker zijn de spreiding van het stemmen over drie dagen, het briefstemmen voor de 70-plussers en de uitbreiding van de mogelijkheden om per volmacht te stemmen. Ook verrijzen alternatieve stemlokalen (veel verpleeghuizen vallen bijvoorbeeld af) en staat er een drastische verjonging van de stemcomité’s op stapel, omdat van 60-plussers nu even niet kan worden verwacht dat ze de hele dag tussen de mensen gaan zitten.

Met 17 maart in zicht, groeien nu niettemin de zorgen. We weten nog niet hoe het land er dan bij ligt, maar het is heel goed mogelijk dat het officiële verzoek nog altijd zal zijn om sociale contacten te mijden. Kan een overheid in die omstandigheden 13 miljoen mensen vragen zich te begeven naar een plek waar op dezelfde dag ook honderden andere mensen komen?

Dat is een logische vraag. Er is ook weinig te bedenken dat zoiets zou rechtvaardigen. Maar de verkiezing van de volksvertegenwoordiging is bij uitstek iets waarvoor dat wel geldt. In een democratie is niets zo belangrijk als verkiezingen en dit keer zijn er omstandigheden die de noodzaak versterken. Nu de overheid zich dieper en ingrijpender dan ooit tevoren bemoeit met de persoonlijke levens van zoveel Nederlanders, moet de kans om het mandaat te toetsen met beide handen worden aangegrepen. De toeslagenaffaire maakt dat nog urgenter. De verhouding tussen overheid en burger is onder grote spanning gezet. Het mag geen halfjaar duren voordat de kiezers daarop kunnen reageren.

Zelfs toen negentien jaar geleden het passief kiesrecht op de grofst mogelijke manier werd geschonden, hadden de rouwende nabestaanden van Pim Fortuyn de tegenwoordigheid van geest om aan te dringen op het doorgaan van de verkiezingen.

De energie moet ook dit jaar niet gaan naar debatten over uitstel, maar naar de maatregelen die garanderen dat iedereen op 17 maart veilig kan stemmen.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over