ColumnElma Drayer

In de tussentijd, sorry jongens, sla ik het gezelschapsspel dat Rutte-bashen heet even over

null Beeld .
Beeld .
Elma Drayer

Het nieuws was in de Volkskrant nog niet wereldkundig gemaakt of de luitjes in mijn tijdlijn buitelden van verontwaardiging over elkaar heen. Daar is normaal gesproken al verbluffend weinig voor nodig, maar dat geldt helemaal als het gaat om Mark Rutte.

Sterker, de premier hoeft maar een stap te verzetten of menigeen krijgt een rode waas voor ogen. Als hij géén stap verzet trouwens ook. Om wijlen mijn moeder te citeren: het is niet goed of het deugt niet. Waarop steevast de verzuchting volgt dat diens ‘houdbaarheidsdatum’ nu toch wel echt is verstreken. Waarom precies staat er dan weer zelden bij.

Ditmaal haalde hij de voorpagina omdat bleek dat hij tot voor kort dagelijks de sms’jes wiste die hij ontving op zijn laatmiddeleeuwse Nokia. Mogelijkerwijs overtrad hij aldus de wet, die voorschrijft dat ministers potentieel belangwekkende berichten moeten archiveren. Zelf ontkende hij meteen iets fout te hebben gedaan (‘Ik heb gewerkt volgens de richtlijn’) maar dat had hij evengoed kunnen laten.

‘Hoe kan hij dit nog verkopen?’, vroeg de een. ‘Dit is in een goed functionerende democratie zonder enige twijfel het einde van de politieke carrière van de minister-president’, schreef een ander. ‘Stug staaltje oude bestuurscultuur’, wist een derde. Uw eigen krant schuwde de grote woorden evenmin. Het hoofdredactionele commentaar betichtte hem van ‘sluwe politieke berekening’. Toe maar.

Bij de oppositie rekenden ze zich intussen rijk – dat spreekt. ‘Kunnen we dit kabinet niet wissen?’, twitterde PVV-leider Geert Wilders. Zijn collega bij GroenLinks: ‘Dit is gedrag van een premier die krampachtig alle openheid probeert te voorkomen.’ (Over Jesse Klavers pijnlijk onnozele TikTok-filmpje zullen we maar discreet zwijgen.) Niet veel later veegde de Kamer de donderdagse agenda schoon teneinde een spoeddebat over de kwestie te kunnen voeren.

Geen misverstand. Mocht ooit onomstotelijk blijken dat de minister-president krampachtig alle openheid probeerde te voorkomen en/of dat hij de wet overtrad uit sluwe politieke berekening dan verdient hij billekoek – of erger.

In de tussentijd, sorry jongens, sla ik het gezelschapsspel dat Rutte-bashen heet even over. Want natuurlijk heeft de premier tekortkomingen die ook ik hem nadraag. Zo is hij de Here Jezus niet en staan zijn politieke opvattingen nogal ver af van de mijne. Maar wat doet hij afgezien daarvan fundamenteel verkeerd?

De critici weten het antwoord wel. Die hoor ik althans voortdurend suggereren dat hij zich laat leiden door een onstilbare honger naar macht. Het sobere imago dat aan hem kleeft, weten zij, is zorgvuldig opgebouwde schijn. In werkelijkheid voert hij een dubbele agenda en kan hij geen genoeg krijgen van het pluche.

Echt, ik zou gehoorzaam knikken, als de feiten enigszins zouden meewerken. Dat doen ze niet. Volgens mij krijg je bij Rutte wat je ziet: een behoorlijk slimme, behoorlijk handige functionaris die bij voorkeur op de fiets naar de zaak gaat, graag in een appeltje bijt, zelden om een woordje verlegen zit, en zijn ambt onwijs gaaf vindt. Oké, erg diepzinnig klinkt dit niet. Erg opwindend ook niet. Maar machtshonger, streven naar eigen gewin of een dubbele agenda heb ik er tot op heden niet in kunnen ontdekken.

Verder hoor ik almaar de klacht dat hij zo goedgemutst door het leven gaat, veel lacht en na elke crisis vrolijk verder trekt. Dat klopt zonder meer. Alleen vermag ik niet in te zien waarom je dat wie dan ook zou verwijten. Is een humeurige sombermans als minister-president verkieslijker soms? Een huilerige doemdenker?

Hoe je het wendt of keert, Rutte houdt al ruim elf jaar dit hopeloos versplinterde land bij elkaar. Zelf zie ik in de verste verte geen politicus die dat ook zou zijn gelukt. Dat hij fouten maakt, soms schimmig opereert en bij tijd en wijle langs het randje scheert is verdrietig maar niet heel verrassend. Het is aan de Kamer en aan de pers om daar alert op te blijven.

En heus, dat kan ook zonder de man gedurig af te schilderen als de doortrapte despoot die hij niet is.

Elma Drayer is neerlandicus en journalist. Zij schrijft om de week een wisselcolumn met Asha ten Broeke.

Meer over