VerslaggeverscolumnAriejan Kortweg in heerlen

In de marktkramen van moeder en dochter Heine wordt het CDA op scherp gezet

null Beeld

Gewoonlijk staat ze met twee of drie kramen op de Bongerd, even verderop. Storm en regen hebben haar vandaag naar een plekje in de luwte, naast de Hema, gedreven. En dat op de eerste dag dat ze, door de versoepeling van de coronamaatregelen, weer op de dinsdagmarkt mag staan.

‘Hannie, ben je er weer?’ Zo gaat het de hele dag.

Hannie Heine (65) verkoopt kleding: truien voor 5 euro, T-shirts voor 15. Haar kraam is ook politiek café. Jordy Clemens, SP-wethouder hier in Heerlen, komt even bijpraten. ‘Goeie jongen’, zegt ze waarderend als hij vertrokken is. ‘Het CDA zou vaker naar de SP moeten kijken, en minder vanzelfsprekend naar de VVD.’ Marco Peters, fractievoorzitter van het CDA, is er en ze krijgt Wim Frijns, op RTV Parkstad door Smullen met Wim een beroemdheid, bijna zover dat hij lijstduwer wordt. ‘Tschüs’ zegt ze als hij vertrekt.

Hannie Heine en dochter Gabriëlle, schrijver van de brandbrief aan het CDA-bestuur over Omtzigt Beeld Ariejan Korteweg
Hannie Heine en dochter Gabriëlle, schrijver van de brandbrief aan het CDA-bestuur over OmtzigtBeeld Ariejan Korteweg

Hannie is CDA-raadslid in Heerlen, sinds 1998. Altijd met voorkeurstemmen gekozen, ook als de partij haar op plek 11 zette – het gekkengetal, legt ze uit.

De plaatselijke Pieter Omtzigt, kun je zeggen.

Daarmee komt dochter Gabriëlle (31) in beeld. Ook marktkoopvrouw, ze staat ’s zaterdags in Maastricht met vintagemode. Ook actief in het CDA. ‘Een middenpartij die ervan uitgaat dat je je steentje bijdraagt als je dat kunt, past bij mij’, verklaart ze. Ze is burgerraadslid in Maastricht, zit in het bestuur van de afdeling Heerlen en had plek 37 bij de Kamerverkiezingen. Meer voorkeurstemmen dan Pieter Heerma, lacht ze.

Moeder en dochter Heine weten wat er speelt. Op de markt horen ze de verhalen van een weduwe zonder bijstandsuitkering die tevergeefs probeert de wethouder te spreken; van een fotograaf die geen coronasteun krijgt; van antikraak-bewoners die op straat worden gezet.

Toen het nieuws over ‘Pieter Omtzigt, functie elders’ kwam, keken ze reikhalzend uit naar de boze reactie van partijprominenten. Wat er gebeurde? Niks. Gabriëlle zegt de dingen met een lach, maar daarachter schuilt verontwaardiging: ‘Terwijl Omtzigt geschoffeerd wordt, gaat iemand als Hans Hillen in De Telegraaf nota bene Rutte verdedigen.’ Intussen vragen PVV’ers haar hoe het met Pieter gaat. De hele regio is volgens hen hardcore Omtzigt. ‘Hij staat symbool voor herstel van vertrouwen in de politiek.’ Wat meespeelt is dat Zuid-Limburg zich misdeeld voelt. Kamerlid Martijn van Helvert, man van de streek, stond laag op de kieslijst.

Als CDA-bestuur in Heerlen zeiden ze: dit kan niet, we moeten van ons laten horen. ‘Gabri is gaan schrijven’, zegt haar moeder. Zo is die fameuze brandbrief er gekomen, oproep aan partijbestuur en Kamerfractie om Omtzigt te steunen, niet met Rutte te gaan regeren en de partij van binnenuit te veranderen. Twintig – van de vierhonderd – afdelingen deden mee, Gabriëlle denkt dat er veel meer zijn die de brief steunen. ‘Ik kreeg amper afwijzende reacties.’

De partij reageerde; interim-voorzitter Marnix van Rij kwam naar Heerlen, waar ze hem vertelden over de fluistercampagne die ook in Limburg is gevoerd om Omtzigt te beschadigen. Toen ze nog eens uitlegden dat regeren met Rutte een slecht idee is, had Van Rij dat te voorbarig gevonden. Wel zei hij dat het meer van onderop moet komen bij het CDA.

Eigen koers of machtspartij, dat is de keuze waar het CDA voor staat, vinden moeder en dochter Heine. Net als bij dat roemruchte congres in 2010, toen regeren met de PVV de inzet was. Als het CDA een bestuurderspartij moet zijn, dan toch waarden-gedreven, zegt Gabriëlle. ‘Dat is wat anders dan in de ministerraad je politieke verantwoordelijkheid zo klein mogelijk maken.’

En Wopke Hoekstra dan?, informeer ik, terwijl een volgende hoosbui ons dieper onder de luifel dwingt. Die is op het laatste moment ingestapt, zegt Gabriëlle als excuus. ‘Mijn frustratie zit vooral richting campagneteam en partijbestuur. Die hadden het verhaal van Omtzigt moeten overbrengen.’

Rutte of Omtzigt, dat is de keus, beamen ze. Gabriëlle: ‘Al gaat het niet om de poppetjes, maar om waar die voor staan.’

Een partij waar de leden zich laten horen als ze ontevreden zijn, ook dat is het CDA. Er zijn partijen die daar nog van kunnen leren.

Meer over