ColumnHarriet Duurvoort

In Charlois sloegen kinderen zich opvallend monter door de schoolsluiting heen

null Beeld

Ongelooflijk dat de basisscholen met de huidige besmettingscijfers en de opmars van de Britse variant weer opengaan en onze uitweg, het vaccinatiebeleid, nog nauwelijks van de grond komt. Volstrekt onverantwoord. Maar de schoolsluiting was verschrikkelijk voor kinderen, zoals uitentreuren is uitgemeten in talkshows en kranten.

En de verkiezingen komen eraan, dus als de ziekenhuiscijfers het maar even toelaten, gooien we de boel weer open.

In debatten werd veel verwezen naar het inderdaad alarmerende onderzoek van de Universiteit Leiden dat maar liefst 40 duizend kinderen in de eerste lockdown met kindermishandeling te maken hebben gehad. Het onderzoek toonde tevens aan ‘dat een laag opleidingsniveau van de ouders een ruim tien keer hoger risico op kindermishandeling betekent, terwijl het risico in gezinnen waar de ouders werkloos zijn ruim drie keer hoger ligt dan bij werkzame ouders’.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Ook ik was naar aanleiding van het Leidse onderzoek bezorgd. Ik hield mijn ogen dus open in onze speeltuin, want ik woon in een Rotterdamse volksbuurt, Charlois. Hier wonen kinderen van laagopgeleide ouders, allochtoon en autochtoon. Pa heeft geen Zoom-baan maar werkt in de haven, in de fabriek of de bouw. Ma werkt niet, of in deeltijd in een winkel die nu gesloten is. Of in de zorg of als schoonmaakster, en dan gaan de kinderen naar de noodopvang. En soms zijn de ouders allebei werkloos.

Maar ik vond dat onze speeltuinkinderen zich opvallend monter door de schoolsluiting heen sloegen. Ik kan kinderarts Károly Illy geruststellen over obesitas. Want ze speelden nog nooit zoveel buiten, uren en uren. Jagertje, al was het 2 graden met slagregens. Net zo hard ravotten tot je het eindelijk warm krijgt. Want verder is er toch niets te doen.

De ouders? Sommigen lagen krom om een goedkope laptop voor hun kinderen te kopen voor het online-onderwijs. Een moeder die analfabeet was en met haar kind samen de lessen deed om ook zelf te leren lezen. Het moet gezegd: leerachterstand is volstrekt geen issue bij deze ouders. ‘Jôh! Wat verwacht je nou in zo’n raar jaar?’ Zouden onderzoekers dit nu als ‘pedagogische verwaarlozing’ aanvinken?

Eerlijk gezegd vond ik dat men zich een stuk meer ontspannen staande hield dan de ouders in mijn hoogopgeleide bubbel. Wat ik overigens natuurlijk wel begrijp. Pa en ma hebben beiden belangrijke banen waarin gezoomd moet worden tot je er horendol van wordt. En dan nog kinderen aan de keukentafel die thuisonderwijs moeten krijgen!

Meest gehoord: ‘Ik word gek!’ Slapeloze nachten over de leerachterstand. Grote, ruzieachtige druk op de kinderen. Wat als dochterlief niet naar het vwo kan? Je wereld stort in. Stiekem denk ik wel eens bij mezelf: ‘Stel je voor dat je kind later bij de bakker werkt? Of een tevreden vorkliftchauffeur is, in plaats van beleidsambtenaar, net als jij? Voel je je dan mislukt als ouder?’ Maar ik weet dat ik op mijn tong te bijten heb.

Terug naar het Leidse onderzoek. Dat staat gek genoeg haaks op de bevindingen van het Verwey-Jonker Instituut in het rapport Kwetsbare gezinnen en corona: ‘Opvallend is dat vooral tieners aangeven dat de situatie thuis verbeterd is na de coronacrisis.’

Een mogelijke reden voor deze uitkomsten is te vinden in de kwalitatieve interviews, schrijft men: ‘Hieruit blijkt dat tieners het thuis wel prettig vinden door het wegvallen van de schooldruk, het in eigen tempo schoolwerk kunnen maken, en minder hulpverleners die over de vloer komen. De door hen ervaren emotionele onveiligheid is verminderd’ (...) ‘In de vragenlijsten geeft de helft van de ouders en kinderen aan dat de coronacrisis niet tot meer spanningen of opvoedproblemen leidt. Iets meer dan de helft van de kinderen en ouders geeft aan dat zij meer op elkaar aangewezen zijn, maar elkaar ook meer vertrouwen en beter leren met elkaar om te gaan.’

Maar goed, de basisscholen gaan open. Vreselijk voor docenten, die hun gezondheid op het spel moeten zetten. En ook dit zal niet meevallen, met voortdurend testen en als er een besmetting is – en die zullen er komen – meteen de hele klas vijf dagen in quarantaine. Nog zwaarder dan thuisonderwijs, want dan mag niemand naar buiten ook. En wees niet verbaasd als de zorg het toenemend aantal besmettingen over drie, vier weken toch weer niet aankan en de scholen andermaal dicht moeten. Want het aantal besmettingen met de Britse mutant stijgt exponentieel.

Harriet Duurvoort is publicist.

Meer over