ColumnBert Wagendorp

Ik zou het begrijpen als Polen en Hongarije uit de EU werden getrapt

null Beeld

Het wordt een Europees weekje, en daarom was eurocommissaris Frans Timmermans te gast in Buitenhof. Weliswaar coronaproof vanuit zijn huis in Tervuren, maar dat maakt Timmermans niet zoveel uit. In persoon of via internet, hij is altijd optimistisch. Dat is een jaloersmakende eigenschap, en voor EU-politici een noodzakelijke. Mogelijk staan we aan de vooravond van een Europese rampweek, waarin Groot-Brittannië zonder deal vertrekt uit de EU – ook een Brits disaster. En waarin Hongarije en Polen ervoor zorgen dat de Unie geen meerjarenbegroting (1.100 miljard) heeft en ook geen coronaherstelfonds (750 miljard). Daarmee is het chaos. Ook voor Timmermans’ eigen Green Deal, die voor een belangrijk deel moet worden gefinancierd uit het herstelfonds.

Je zou als normaal mens denken: er zit een nerveus wrak voor de camera, een man die na één welgemikte vraag van Twan Huys online zijn ontslag indient en zegt dat hij voorzitter wordt van Roda JC. Niks ervan. Timmermans gaf goedgemutst antwoord en vertoonde geen enkel teken van wanhoop. Zeker, hij zag de problemen wel, maar had alle vertrouwen in de goede afloop. En ook als de afloop niet goed zou zijn – vooral nooit onderhandelingen ingaan met het voornemen dat ze móeten slagen, adviseerde Timmermans – is er nog geen man overboord. Er komen altijd weer nieuwe onderhandelingen.

EU-onderhandelingen verlopen altijd via een vast stramien. Er lijkt meestal weinig schot in te zitten, beide partijen weigeren compromissen en waarnemers verklaren dat het overleg muurvast zit en dat alle hoop is vervlogen. Nergens een oplossing in beeld, het enige dat met rasse schreden nadert is de deadline. En dan is er opeens tóch een overeenkomst, meestal nadat de onderhandelaars nachtenlang hebben doorgetrokken en zichzelf en de tegenstander op de rand van de ineenstorting hebben gebracht. Als twee punchdrunk boksers wankelen de hoofdonderhandelaars naar de katheders van de persconferentie, grijpen zich eraan vast en verklaren dat ze eruit zijn.

Waarom dat niet ook gewoon binnen de normale werktijden en ruim op tijd had kunnen gebeuren weet niemand. Het moet met Brusselse mores te maken hebben, met de overtuiging van alle betrokkenen dat een onderhandelingsresultaat dat niet vlak voor het vallen van de bijl voor de poorten van de hel is weggesleept erop wijst dat een van de partijen in het pak is genaaid.

Timmermans heeft dat al zo vaak meegemaakt, dat hij er in Buitenhof niet aan leek te twijfelen dat het bekende scenario zich opnieuw zou voltrekken. Het zijn Houdini’s in Brussel: ze hebben de ketenen altijd nét op tijd verbroken, dus dat gaat ook nu wel weer lukken.

Ik ben een gewone, ongeduldige burger. Ik zou het volkomen begrijpen als een woedende Angela Merkel Hongarije en Polen met een ferme Duitse holpunter de EU uit schopt. Ik zou dat toejuichen – het dictatoriale tuig uit Warschau en Boedapest wil wel de miljardensubsidies maar heeft lak aan de Europese rechtsstaat: oprotten.

Als EU-onderhandelaar Barnier de onderhandelingen met de Britten stopzet en de Engelsen veel succes wenst met hun no-deal Brexit: goed gedaan, extraordinaire, succes in de wachtrij bij de douane straks, lads.

Maar zo gaat het niet. Ze komen er ééntiende seconde voor Uur Nul uit. Ik zou het voor de duidelijkheid liever anders zien, maar aanmodderen is de kracht van Europa. Crisis opgelost, op naar de volgende crisis.

Meer over