ingezonden brieven

‘Ik spreek de slachtoffers van mijn vader’

De lezersbrieven van donderdag 20 mei.

Still uit de gelijknamige film De Oost, die verscheen op het moment dat ook het boek uitkwam. Beeld Milan van Dril
Still uit de gelijknamige film De Oost, die verscheen op het moment dat ook het boek uitkwam.Beeld Milan van Dril

Brief van de dag

Met grote verbazing las ik het opiniestuk van Frakking en Van Mourik over de koloniale discussie en mijn boek De Oost (O&D, 19 mei). Ik zou volgens hen van Nederlandse soldaten in Indonesië, soldaten zoals mijn vader, de goede bedoelingen ‘benadrukken’ en daarmee een misleidend beeld oproepen van de strijd in Indonesië. Ook zou ik de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd naar de achtergrond brengen.

Frakking en Van Mourik missen de kern van mijn opmerkingen bij de NOS en radioprogramma OVT. Goede bedoelingen zijn door mij nooit benadrukt.

Mijn research naar ontwikkeling van jongens zoals mijn vader heeft mij het inzicht opgeleverd dat begrip van de oorlog pas ontstaat na het accepteren van complexe en onaangename verhalen, waarin tegenstrijdige waarheden gelijktijdig bestaan.

Voor de Indonesische vertaling van mijn boek heb ik op Sulawesi gesprekken gevoerd met slachtoffers en nabestaanden. Ik beoog dat eind dit jaar te herhalen.

Voor mijn volgende boek, Het Goede Kwaad, heb ik een ‘oral history’-project opgezet waarmee ik in samenwerking met Indonesische studenten het Indonesische perspectief vanuit Sulawesi onderzoek.

Daarnaast zoom ik regelmatig met iemand wiens vader waarschijnlijk door de sectie van mijn vader is geëxecuteerd. Mijn boeken gaan over sharing and caring.

Maarten Hidskes, auteur van de roman De Oost, Den Haag

Ex-ambtenaar

De Volkskrant meent tot vier keer toe in het artikel over Sywert van Lienden te moeten melden dat hij een ex-ambtenaar is (Ten eerste, 19 mei). Wat wil de journalist benadrukken met het herhaalde ‘ex-ambtenaar’?

Dat Van Lienden het klappen van de zweep kent binnen de ambtenarij en weet hoe hij ze moet inpakken, of juist hoe merkwaardig of verwerpelijk zijn gedrag is als ex-ambtenaar? Of logisch, want een beetje ex-ambtenaar wil ook wel eens wat verdienen? Een raadsel.

Walter Zuidhoek, ex-ambtenaar, Alkmaar

Openheid

Is openheid in de zaak-Van Lienden de lakmoesproef voor nieuw overheidsbeleid?

Bernard Tomlow, Utrecht

Aanbesteding

Ik ben niet erg ingevoerd in de materie, maar bij het lezen van de artikelen over de deals van Van Lienden met de overheid vraag ik me af: hoe zit dat met de Europese aanbestedingsregels? Zijn die correct toegepast, of gelden die in dit soort gevallen niet?

Anne Jacobs, Groningen

Woord van het jaar

Woord van het jaar 2021 is wat mij betreft het volgende: mondkapjesdealer. Betekenis: ex-ambtenaar die tijdens corona de overheid een flinke poot uitdraait.

Ton Verbeek, Zwolle

Onderzoek

Anne van Mourik en Roel Frakking, onderzoekers verbonden aan het NIOD en het KITLV, hebben bezwaar tegen het ‘goede-bedoelingendenken’ bij de dekolonisatie van Indonesië (O&D, 19 mei). Wat willen zij nog onderzoeken als hun standpunt zo duidelijk vastligt? Zijn ze op zoek naar materiaal dat hun standpunt bevestigt?

Hugo Klooster, samensteller van Bibliography of the Indonesian revolution (1997), Den Haag

Non-binair

Prachtig dat Wales de eerste non-binaire burgemeester krijgt, maar aan het geforceerde ‘hen wil (...) graag een rolmodel worden’ in de kop van het artikel kan ik maar moeilijk wennen (Ten eerste, 18 mei).

Ik stel voor om aan non-binaire personen te refereren als ‘dij’. Dit past moeiteloos in het rijtje hij/zij/dij en heeft zowel connectie met het Engelse meervoud they als met het neutrale ‘die’. ‘Dij wil’ voelt grammaticaal ook kloppend.

Madelon Bastemeijer, Hoogvliet

Muren

In de Gazastrook zitten de Palestijnen als ratten in de val. Aan de kant van Israël en Egypte zijn ze omringd door een muur, aande andere kant door de zee, zonder haven. Ze kunnen dus geen kant uit. De bezetter bepaalt hun bewegingsvrijheid. En dat grofweg sinds 1948.

Ik heb één troost voor de Palestijnen: muren blijven niet bestaan. Dit heeft de geschiedenis wel bewezen.

Voorbeelden waar indringers en bezetters het nakijken hadden: de Chinese Muur, de Muur van Hadrianus, de Atlantikwall. De Berlijnse Muur, en de Mexicaanse muur is ook zo lek als een mandje.

Ik heb verdriet om alle vernederingen, de angst, de doden en het verdriet dat muren veroorzaken. Maar weet: het kan tien jaar duren, of honderd jaar, maar eens houdt het op.

Jan Smids, Amersfoort

Historisch besef

Historicus Bastiaan Bommeljé kan de term historisch besef niet voor zichzelf en anderen uitleggen en krijgt de ruimte om de pleitbezorgers van tv-programma Andere Tijden de maat te nemen (O&D, 18/5).

Maar dat de term moeilijk uit te leggen is, maakt het nog geen betekenisloos begrip. Sterker, historisch besef maar bijvoorbeeld ook scheikundig, biologisch en geografisch besef zijn even betekenisvol als ongrijpbaar en zowel kenmerkend als onmisbaar voor de mens.

Voor deskundigen op een bepaald gebied gaat het inderdaad om kennis en argumenten, maar voor de gewone sterveling vormt het samenraapsel van flarden informatie over een bepaald onderwerp een sluimerend begrip van hoe ‘de wereld’ in elkaar zit. Dat zou je besef kunnen noemen. Alle extra informatie is met dat besef eenvoudiger op te nemen, waarmee het besef groeit en het leven meer inhoud kan krijgen.

Je zou het ook benul kunnen noemen, al heeft dat een negatieve bijklank. Nu is een historicus vaak niet deskundig op een ander gebied, zoals de scheikunde, maar dat maakt hem nog geen scheikundig onbenul. Ook enig scheikundig besef is namelijk nodig om überhaupt te kunnen overleven. Evenzo is ook historisch besef van groot belang.

Jan-Willem Meertens, Nieuwkoop

Meer over