ColumnArnon Grunberg

Ik neem mij voor vaker naar een gemaskerd bal te gaan

null Beeld
Arnon Grunberg

In het dorpje Montagnola, niet ver van Lugano, bevindt zich het Hermann Hesse Museum. Uit de parafernalia en de vergeelde brieven in schrijversmusea blijkt meer nog dan in andere musea de nietigheid van het leven. Ik herinner me het Toergenjev-museum in de Russische stad Orjol. Een hoogbejaarde dame gaf ongevraagd rondleidingen in het Russisch en sprak over Toergenjev – weet ik dankzij mijn tolk – alsof hij haar zoon was.

In Montagnola trouwt Hesse op 14 november 1931 met zijn derde vrouw, Ninon Dolbin. Tegenover vrienden en bekenden had Hesse haar voorgesteld als ‘secretaresse’ en ‘levenskameraad’. Er volgen twee afzonderlijke huwelijksreizen. Dolbin gaat alleen naar Rome, Hesse naar het Zwitserse stadje Baden om bij te komen van een verhuizing.

Aan zijn zoon Heiner, die socialist is, vraagt Hesse of hij bereid is iemand dood te slaan voor de revolutie. Volgens Hesse komt elke poging de wereld te verbeteren neer op een bloedbad en hij meent dat je niet moet bestrijden wat je haat, maar moet bewaren wat je liefhebt.

Zijn biograaf, Alois Prinz, beschrijft hoe Hesse ontdekte dat Thomas Mann humor had. Toen hij een keer bij de Manns in München dineerde, zei Mann tegen Hesse: ‘Besteed alsjeblieft aandacht aan de balletjes in de soep, die zijn van uitzonderlijke kwaliteit.’

Een belangrijk moment in Hesses leven was een gemaskerd bal in hotel Baur au Lac in Zürich, februari 1926. Hesse verschijnt als enige ongemaskerd en ontdooit pas als een vrouw verkleed als clown op zijn schoot gaat zitten. Vroeg in de ochtend springt hij op een tafel om te dansen, vanaf die tijd bezoekt hij vaker gemaskerde bals.

Ik wandelde door het vrijwel verlaten dorp Montagnola en nam me voor regelmatig naar een gemaskerd bal te gaan, desnoods er een zelf te organiseren. Eerst ontdooien, dan sterven, dat is immers de volgorde.

Meer over