ColumnHeleen Mees

Ik heb Donald Trump onderschat. Hij pleegt een coup in slow motion en op klaarlichte dag

null Beeld

Vier weken geleden schreef ik dat we getuige waren van een couppoging. Destijds dacht ik dat die door de onsamenhangendheid en incompetentie van het Trump-team gedoemd was te mislukken. Ik wees op de groteske persconferentie die Rudy Giuliani gaf bij Four Seasons Total Landscaping, een tuiniersbedrijf ingeklemd tussen een pornoshop en een begrafenisondernemer, op de dag dat de media Joe Biden uitriepen tot winnaar.

Wat ik niet zag, was dat het juist de bedoeling was dat het er grotesk uit zou zien. Een persconferentie in het vijfsterrenhotel Four Seasons in Philadephia zou ongetwijfeld serieuzer zijn genomen door de mainstreammedia maar argwaan hebben gewekt bij de harde kern van Trumps achterban. De beelden van de bestorming van het Capitool, hét symbool van het Amerikaanse experiment van zelfbestuur, laten zien dat Trumps aanhangers, uitgedost met absurde menselijke en dierlijke vormen, zelf grotesk zijn.

Terwijl ik dacht dat Trump talloze rechtszaken tegen de verkiezingsuitslag voerde om zijn aanhangers geld uit de zakken te kloppen, waren die kansloze rechtszaken vooral bedoeld om het momentum gaande te houden tot 6 januari, de dag waarop vicepresident Mike Pence in het Congres de verkiezingsuitslag zou moeten bevestigen.

Afgelopen juni stuurde de Trump-campagne een e-mail waarin Trump-aanhangers werden opgeroepen geld te doneren zodat ze zouden worden toegevoegd aan het ‘Trump Leger’ dat ‘de eerste verdedigings­linie van de president’ zou vormen om ‘de linkse meute’ tegen te houden.

Voorafgaand aan de bestorming van het Capitool op 6 januari riep Trump achter kogelvrij glas zijn aanhangers, voornamelijk rechts-extremisten en aanhangers van QAnon, op om naar het Congres te gaan en te vechten als bezetenen. Trump zei letterlijk dat het fantastisch zou zijn als militairen ook mochten meedoen. De enige reden dat Trump niet zelf naar het Capitool ging was dat de Secret Service hem daar van weerhield.

Niet alleen had de Trump-campagne een grote rol in het organiseren van de pro-Trump rally op 6 januari in Washington D.C., op een video die is gemaakt vlak voordat Trump de bijeenkomst zou toespreken, is ook te zien hoe de Trump-familie verwachtingsvol keek naar beelden van de door Rudy – ‘trial by combat’ – Giuliani opgehitste menigte. Het ging precies zoals gepland.

Dat Trump twee dagen na de verkiezingen de minister van Defensie en diens tweede man, die verantwoordelijk zijn voor de inzet van de Nationale Garde, verving door Trump-loyalisten die samenzweringstheorieën aanhangen, suggereert dat Trump al langer rekening hield met een gewelddadige opstand. Toen de politie van het Capitool op 6 januari om hulp van de Nationale Garde vroeg, duurde het uren voordat het ministerie van Defensie daarvoor toestemming gaf.

In het Witte Huis reageerde Trump opgetogen toen hij de beelden van de bestorming zag. Terwijl de opstandelingen scandeerden dat zijn vicepresident moest worden opgehangen, belde Trump met Republikeinse congresleden in het belegerde Capitool om hen aan te sporen hun verzet tegen de verkiezingsuitslag door te zetten. Alleen na zware druk van zijn medewerkers plaatste Trump een inderhaast opgenomen video op Twitter waarin hij de bestormers van het Capitool opriep om naar huis te gaan.

Die video was het signaal voor de bestormers om de aftocht te blazen. ‘Daddy wants us to go’, concludeerde een van hen na Trumps tweet een paar keer hardop te hebben voorgelezen. Had Trump niet getweet, dan had de afloop veel dramatischer kunnen zijn. Behalve naar vicepresident Mike Pence waren de bestormers ook op jacht naar de Democratische leiders in het Congres, Nancy Pelosi en Chuck Schumer. Sommigen hadden plastic tie-wraps bij zich wat erop duidt dat ze gijzelaars wilden nemen.

Weliswaar had Trump de bestormers opgeroepen vreedzaam naar huis te gaan, maar hij zei ook ‘We love you’ en herhaalde de grote leugen dat hij de verkiezingen had gewonnen. In een video die hij een dag later op Twitter plaatste, zei Trump dat dit nog maar het begin was. De FBI waarschuwt nu voor gewapende protesten in alle vijftig staten en Washington D.C. in aanloop naar de inhuldiging van Joe Biden volgende week als president.

Ik heb Donald Trump onderschat. Hij pleegt een coup in slow motion en op klaarlichte dag.

Meer over