ColumnMarcia Luyten

Iedereen kan zijn wie hij of zij wil – idealiter dan

Na Once Upon a Time in Hollywood van Quentin Tarantino vroegen we ons thuis af of eind jaren zestig Europa en Amerika de beste tijd en plaats waren voor de mens op deze planeet. Geen oorlog dichtbij, economische hoop en vrolijkheid omdat het individu zichzelf ontdekte. En dan vooral: de vrouw, die met Simone de Beauvoir en Brigitte Bardot in volle glorie uitbrak. Maar dochter (13) denkt er anders over. ‘Onze generatie heeft het meest geluk.’

Kleine kortsluiting in mijn hoofd, want mijn netvlies projecteert beelden van de virusmaatschappij waarin beste vrienden niet mogen omhelzen, van plastic soep, plastic regen, plastic in darmen, beelden van smeltende gletsjers, vluchtelingenkaravanen en Nederland Deltaland. Een lezer van de krant stuurde me de nieuwe uitgave van Zes graden, een bekroond wetenschapsboek van Mark Lynas over wat elke graad opwarming met ons doet en ik heb nog niet genoeg moed verzameld om erin te beginnen, bang voor de niet te stelpen somberte. Des te inniger hou ik van mijn 13-jarige die haar zegeningen telt. Mijn generatie, zegt ze, maakt het niks uit wat je bent. Welke kleur je hebt. Welke voorkeur – of je valt op mannen of vrouwen of allebei. Of je grote borsten hebt of kleine.

Ze ziet zelf de tegenwerping. Want de Instacultuur dan? De aan sociale media verslaafde tieners die óf narcistisch zijn (en uiteindelijk nooit gelukkig) óf onzeker en acuut ongelukkig, omdat alle anderen (de narcisten) alleen mooi en succesvol schijnen. Hoezo kunnen zijn wie je bent? De dochter overlegt bewijs.

Een vriend van school is zwart, gay, danst, zingt, draagt hakken en make-up en niemand die daar last van heeft. Vriendinnen zeggen ik ben bi en proberen vrolijk alles uit. Queer (letterlijk: vreemd) is normaal.

Kijk in de bladen. Modellen maat 32 die hun anorexia voeden met drie appels en een nipje Cola Light per etmaal worden een randverschijnsel. De lingerie van Hunkemöller schittert op de glorieuze boezem van ­Danielle van Grondelle die op de cover van Vogue en Harper’s Bazar stond en in de winkel een L koopt. Dochter laat Insta zien: topmodel Winnie Harlow. De Jaimaicaans-Canadese is bruin met witte vlekken en beeldschoon. De huidaandoening vitiligo sloopt pigmentcellen en tekent melkwitte patronen in haar huid. Harlow moedigt haar 8 miljoen volgers aan tot zelfacceptatie: Speaking ur truth tho it might create conflict or tension. Living in Harmony with ur values.

En Adele dan? Prachtige vrouw, gebeeldhouwde kop, tientallen kilo’s lichter en een schim van zichzelf. Dochter knikt. ‘Andere generatie mam.’ Wie het wel heeft begrepen is Linda de Mol. Op haar 56ste poseert zij in bikini en al eerder verzette ze piketpalen. Begin 2016 toonde Linda. paginagrote foto’s van kutjes – witte en bruine kutjes met en zonder haar, kleine magere schaamlipjes en vlezig volle, mét zichtbare binnenste lippen of verstopt, om te laten zien dat iedere vrouw een andere onderkant heeft. Omdat jonge meiden menen dat ze aan één standaardbeeld van het vrouwelijke geslachtsdeel moeten voldoen, dat uit de porno, en daarom hun schaamlippen laten versnijden.

Iedereen kan zijn wie hij of zij wil – idealiter dan. Want het beeld van mijn dochter wordt geholpen door een vrijzinnige school in het hart van Amsterdam. In de hoofdstad staan ook scholen waar identiteit wordt verengd tot één aspect. Tot ­religie; niet alleen op het streng-islamitische Cornelius Haga Lyceum is een homo veiliger in de kast dan erbuiten. Tot kleur, zoals het huidige racismedebat identiteit terugbrengt tot alleen dat ene. Dat neemt niet weg dat de mainstream steeds minder valt over verschil.

Maar nog steeds lijkt Californië 1969 mij de beste tijd en plek (van helse bosbranden nog geen idee). Nu zoek ik naar platte witte leren laarzen zoals Sharon Tate ze droeg in Once Upon a Time in Hollywood, voordat hier het regenseizoen begint. Precies het goeie seventiesjurkje vond ik al in de vintage.

Te kort om in over straat te gaan, vinden ze thuis: ‘Gênant mam.’ Maar moeders leren van dochters. Ik speel als troefkaart de wijsheid van mijn 13-jarige. Sorry jongens, dat jurkje is nou net wat ik deze zomer wil zijn.

Marcia Luyten is journalist en schrijver.

Meer over