Hoezo Ramadan geen wetenschapper?

Alleen Tariq Ramadan tot 'prediker' te bestempelen is echt niet genoeg om hem als wetenschapper af te serveren

Mohammed Benzakour en Stine Jensen

Amanda Kluveld heeft ons inmiddels via vk.nl/opinie getrakteerd op zo’n twaalf artikelen over Tariq Ramadan. In haar laatste stuk betoogt ze dat de man geen wetenschapper is, maar een ‘predikant’, immers: zijn geloof legt hem beperkingen op. Als dat het criterium is, mogen de boekwerken van Isaac Newton, Blaise Pascal en Immanuel Kant e.a. ook meteen maar naar de prullenmand: ook zij hebben in hun werken van hun godsvrucht nooit een geheim gemaakt.

Toch meent Kluveld beter dan alle gerenommeerde universiteiten en onderzoeksinstituten waar Ramadan doceert (en gaat doceren) te weten wat echte wetenschap behelst.

Ontdekt
Kluveld ontdekte dat de leerstoel van Ramadan aan de Oxford University wordt bekostigd door de Qatar Foundation for Education, Science and Community Development. Ook ontdekte ze dat de Oxford-leerstoel deels werkzaamheden betreffen aan de Qatar Faculty of Islamic studies. En de klapper: bij deze faculteit zijn onder andere de scholarships van Yusuf Al-Qaradawi ondergebracht en Qaradawi is een heel nare man want hij houdt niet van Israëlieten en hij ‘bad’ voor ‘de ondergang van Israël’. Kortom: Ramadan deugt niet.

Het klopt overigens dat Al-Qaradawi (o.a. president van de European Council For Fatwa and Research) niet zo dol is op Israël. Maar dat zijn steeds vaker de VN, Amnesty International en Human Rights Watch ook niet erg meer. Tussen haakjes: Israël bidt nooit voor de ondergang van Palestina, Israël is praktischer: die voert het gewoon uit.

Iran
Kluveld blijft ontdekkingen doen: de Qatar Foundaton zit in Qatar en Qatar onderhoudt contact met dat enge Iran. Niet erg sterk. Want volgens deze redenering zijn ook Georgetown University (VS) en Human Rights Watch sterk verdacht, sinds zij ook gelden ontvangen van dezelfde Qatar Foundation.

Wist Kluveld trouwens niet dat ongeveer al onze bondgenoten - Engeland, Duitsland, Frankrijk, etc. – dagelijks contact onderhouden met dat enge Iran? Waaronder ook, het zal Kluveld verbazen, ons geliefde Nederland. Den Haag belt trouwens ook erg graag met Rusland en die andere fijne mensenrechtenkampioen, China. Tot het kruiperige toe: Balkenende weigert de Dalai Lama te ontvangen uit angst voor Chinese toorn. Diplomatie heet dat. Of preciezer: It’s the economy, stupid.

Meldingsplicht
Triomfantelijk verklaart Kluveld dat het werken voor PressTV de reden is voor het ontslag van Ramadan en dat hij dit ‘officieel’ had moeten melden aan de universiteit.
Maar wist Kluveld niet dat de meldingsplicht van nevenfuncties op universiteiten doorgaans niet op elk willekeurig moment geldt doch slechts 1 keer per jaar, tijdens het functioneringsgesprek?

Wanneer de universiteit eerder kennis heeft van een nevenfunctie (en Erasmus had dat kunnen zijn: het stond al 9,5 maanden vermeld op de frontpage van Ramadans website) kan ze een gesprek aangaan als ze problemen voorziet. De reden voor een nevenfunctie-opgave is overigens niet om de nevenactiviteiten te toetsen op hun politieke, religieuze of morele betekenis, maar heeft een puur financiële achtergrond: bijverdiensten vloeien in de universiteitspot.

Daarnaast maakt de universiteit graag gebruik van de naamsbekendheid die sommige medewerkers via hun nevenfuncties genereren om zich zo publicitair te profileren, om studenten te trekken, en om een brug te slaan tussen maatschappij en wetenschap. Nu iets pikants: voor deeltijdhoogleraren, zoals Tariq Ramadan, geldt überhaupt geen ‘meldingsplicht’.

Leerstoel
Kluveld vindt het niet gek dat Ramadan is ontslagen op politieke gronden, want Ramadan is op politieke gronden aangenomen, immers: Rotterdam bekostigde zijn leerstoel. Dit klinkt logisch maar is het niet. Ramadan is door het gemeentecollege aangetrokken als adviseur en moderator van de stadsdialogen. Daarop greep Erasmus zijn kans om deze begeerde professor een leerstoel aan te bieden voor gastcolleges en andere wetenschappelijke activiteiten.

De gemeente was bereid deze leerstoel te bekostigen maar beloofde geen bemoeienis te hebben met de inhoud van de lesprogramma’s – zoals het hoort. Maar nu Ramadan door de gemeente is ontslagen op politieke gronden (die uiterst discutabel blijken) had de EUR als ‘onafhankelijk wetenschappelijk instituut’ nooit mee mogen huilen met de wolven in het politieke bos. De EUR had met de gemeente moeten onderhandelen over de verdere financiering van de leerstoel. Dat was zuiver geweest.

Tot slot: Tariq Ramadan bevestigt per email dat in een eerder stadium al gesprekken zijn geweest tussen hem en de rector magnificus over mogelijke herplaatsing op een andere universiteit. Er werd geopteerd voor een plaats in Amsterdam, naast Erasmus, met als voorwaarde dat hij dan wel zijn stedelijke activiteiten opgeeft. Ramadan is hier niet op ingegaan.

Druk
Dit sterkt het vermoeden dat de universiteit onder politiek-maatschappelijke druk bezweek en de eerste de beste stok aangreep om Ramadan te slaan. Nota bene: zónder toepassing van hoor en wederhoor. Een zwarte pagina in de annalen van Rotterdam en Erasmus die niet zomaar omgeslagen mag worden.

Niettemin zullen het vast hoogdravende woorden zijn die burgemeester Ahmed Aboutaleb zal prediken ( ‘de universiteit als ultieme vrijplaats voor wetenschap’, etc.) tijdens de opening van het academisch jaar vandaag. Het thema is in elk geval ironisch genoeg: de verbondenheid tussen stad en universiteit.

Meer over