ingezonden brieven

Hoe wenselijk is het dat verkenners en informateurs politici in actieve dienst zijn?

De lezersbrieven van vrijdag 2 april.

Thierry Baudet en Geert Wilders luisteren naar Mark Rutte. Beeld ANP
Thierry Baudet en Geert Wilders luisteren naar Mark Rutte.Beeld ANP

Brief van de dag

Een interessante insteek van Roderik van Grieken: Wilders en Baudet nú aan de formatietafel uitnodigen om hen uit hun zo gewilde oppositierol te halen. Interessant, maar toch niet goed doordacht. Immers, er kleven drie zeer belangrijke nadelen aan deze tactiek:

1. De kiezers die nu stemden op VVD of CDA, zullen zich (wederom) bedrogen voelen dat een verkiezingsbelofte van regerende partijen waar zij op hebben gestemd niets waard bleek. En wat doen ze dan?

2. PVV en FvD zijn niet gek. Die weten dat ze aan tafel worden gehaald voor de bühne: niet voor oprechte samenwerking, maar om hen te willen ‘exposen’. Zij zullen dat precies zo benoemen: ‘Wíj wilden wel, wíj waren er klaar voor, maar zíj wilden ons buitenhouden. Het was alleen maar show.’

3. Bij onderhandelingen zijn het niet slechts de ándere partijen (PVV, FvD, JA21) die moeten aangeven welke principes ze bereid zijn op te geven. Dat moeten ook VVD en CDA doen, met alle risico’s van dien. Sterker nog, dit zal het eerste zijn wat door bijvoorbeeld de PVV op tafel zal worden gelegd: wat gaan jullie doen op immigratiebeleid/islam? Dat zal Wilders vragen nog voordat de PVV openheid zal geven tot welke compromissen zij zélf bereid zijn.

De enige reden om met genoemde partijen aan de formatietafel te gaan zitten is als je er echt, oprecht met elkaar uit wil komen. Bij iedere andere insteek komt de keuze zonder twijfel als een boemerang terug.

Rolf Slotboom, Montfoort

Politiek theater

Het politieke theater beperkt zich vooralsnog tot een soort whodunit en draait om de vraag ‘wie heeft wat gezegd?’ De grote vragen worden daarmee tot nu toe gemeden.

Waarom worden verkenners aangesteld die kennelijk geen duidelijk vastgelegde taakomschrijving hebben? Waarom wordt de verkennende fase niet begeleid door medewerkers van de Tweede Kamer, de opdrachtgever, maar door ambtenaren van Algemene Zaken, het bureau van de scheidende en tevens meest waarschijnlijke nieuwe premier, die ook lijsttrekker was en fractievoorzitter van de grootste partij?

En hoe wenselijk is het dat verkenners en informateurs politici in actieve dienst zijn, die zelf kans maken op een positie in het nieuwe kabinet als ze het spel goed spelen? Zou er niet zoals bij elke vacature een lijst van criteria moeten zijn die transparant is?

In het staatsrecht is een belangrijke rol weggelegd voor ‘codificatie’. Dat is terecht. Zonder duidelijke spelregels verwordt een constitutionele monarchie heel snel tot een bananenrepubliek.

Michael Lenzen, Nijmegen

Onderhandelen

Een coalitie kan alleen worden gesmeed door geven en nemen. Als dat volledig in de openbaarheid gebeurt, wordt onderhandelen onmogelijk door de druk van buitenaf. Veel standpunten tijdens de onderhandeling zijn niet voor alle buitenstaanders acceptabel. Zij zullen zich roeren via de media omdat hun belang in het geding komt. Ze nemen hiermee onderhandelingsruimte weg. Zo kom je nooit tot een resultaat en komt er geen regering.

Om buitenstaanders toch invloed te geven op die onderhandeling, is het wellicht een idee om ieder verkiezingsprogramma niet alleen met standpunten te publiceren, maar ook met de hoeveelheid ruimte die mogelijk is rond dat standpunt voor die partij.

Dan is vooraf duidelijk hoeveel handel kiezers kunnen verwachten. En je kunt achteraf ook zien in het regeerakkoord of de partij binnen de beloofde marges is gebleven. Zo kan achter gesloten deuren onderhandeld worden, zonder verstoring van belanghebbenden en kunnen alle idealen opzij gezet worden voor een praktisch regeerakkoord.

Marco Schramp, Castricum

Visie

Graag kijk ik naar de toekomst. Velen met mij in deze periode. Een nieuwe politiek leider zou daarin wellicht ook prettig zijn. Een leider met een visie. Gewoon, om-’t-zigt.

Esther Frentz, Elst

Functie elders

Er is maar één conclusie mogelijk. Rutte: functie elders.

Fred Kleinveld, Batenburg

Afspraak

Een vriendin woont in een klein dorpje in België. Zij kan zich daar in de gemeente waar ze woont op een wachtlijst laten plaatsen voor overgebleven vaccins.

Mijn vriendin heeft twee weken op de wachtlijst gestaan, buren van haar slechts drie dagen. De enige eis waaraan je moet voldoen, is binnen een uur na telefoontje op de prik-­locatie kunnen zijn. Ze kreeg ook direct een afspraak mee voor de tweede prik: 5 mei, 14.51 uur. Op de minuut nauwkeurig dus. Waarom kan dat hier niet?

Aaf Bijleveld, Hoorn

Meer over