VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Den Bosch

Hoe de flexhuurder de nieuwe flexwerker wordt – en weer treft dat jongeren

null Beeld

Ook in lockdown kunnen goedwillende huurders nog hun huis uit worden gezet. Dit terwijl Aedes, de belangenbehartiger van de woningcorporaties, in oktober nog stelde dat zoiets ‘eigenlijk niet denkbaar’ is.

Abel Heijkamp houdt de tel nogal nauwkeurig bij en ‘alleen al bij ons zijn sinds 19 december zo’n 65 huisuitzettingen gemeld. Een deel moet er in januari nog uit, anderen in februari.’

Een fractie van het totaal vermoedelijk, want zo bekend is de Bond Precaire Woonvormen, een sympathieke en met de dag noodzakelijker zelfhulporganisatie voor huurders, nog niet. Dit zou moeten veranderen: ze houden kantoor in Den Bosch, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag en strijden daar namens huurders in heel Nederland ‘om woonrechten van mensen die tijdelijk, onzeker of te duur wonen op te eisen’.

Ervaren activisten zoals Abel, die in Den Bosch als een mitrailleur woonfeiten, cijfers en wetsteksten op me afvuurt, helpen huurders zoals Frank van Rooij, die ook even is langsgekomen: huurde elf jaar lang een kamer van 5 bij 5 meter in Tilburg voor 325 euro per maand, en kreeg middenin de vorige lockdown plotseling een aangekondigde huurverhoging van bijna 36 procent in de bus. Zijn huur zou 450 euro per maand gaan bedragen. Frank maakte eerst zelf bezwaar, ‘en ik had altijd op tijd betaald, maar nu begon het gezeik’: intimidatie door de verhuurder, een incassobureau, dreigen met uitzetting.

Frank (53) maakt glas-in-lood, maar kan niet werken sinds hij slecht van kanker herstelde. Hij meldde zich voor hulp bij de Bond Precaire Woonvormen en heeft toen samen met Abel nieuwe bezwaarschriften geschreven.

Abel Heijkamp (l) en Frank van Rooij.
 Beeld
Abel Heijkamp (l) en Frank van Rooij.

Frank heeft een particuliere verhuurder. Woningcorporaties zetten ook nog goedwillende mensen uit, zegt Abel, maar vermijden het woord huisuitzetting zoveel mogelijk. Daar spreken ze liever van ‘contractbeëindiging’. En ‘het beëindigen van flexibele huurcontracten’ wordt vaak niet eens als uitzetting meegerekend.

Het werd de laatste jaren ook steeds makkelijker op die manier een huurder uit huis te zetten. Abel heeft het over ‘flexhuurders’, die wat rechteloosheid betreft de nieuwe flexwerkers zijn, hoppend van woninkje naar woninkje. Vooral jongeren zitten klem in wat de Engelsen zo treffend een double whammy noemen. Zij worden nu aan twee kanten verneukt: op hun flexwerk en in hun flexwoning.

Neem de studenten- en jongerencontracten die woningcorporaties al gebruiken, en die bepalen dat een jonge huurder maximaal vijf jaar in een betaalbare huurwoning mag blijven zitten. Abel: ‘Het idee achter die contracten is gefixeerd op doorstroming, op mensen uit een sociale huurwoning halen.’ Alleen is er dus nauwelijks doorstroom, want er zijn te weinig betaalbare huurwoningen.

De Volkskrant berekende in september nog dat corporaties er ondanks het enorme tekort de afgelopen vijf jaar maar 729 sociale huurwoningen bij hebben gekregen. En dit tegen 240 duizend nieuwe koopwoningen. Maar na drie kabinetten-Rutte kunnen flexwerkende jongeren, vaak ook nog met een studieschuld, zelf nauwelijks een hypotheek krijgen.

Wel kregen ze er vier jaar geleden de Wet doorstroming huurmarkt van Stef Blok gratis bij. Die regelt dat woningbezitters huurhuizen in de particuliere sector voortaan aan iedereen via tijdelijke contracten van twee jaar mogen verhuren. Zeg dan maar dag tegen je huurbescherming. Een steekproef van het onderzoeksplatform Investico wees begin december uit dat bijna de helft van de particuliere huurwoningen nu al met zo’n tijdelijk contract wordt aangeboden.

Door de coronacrisis komen inmiddels steeds meer ouderen in de problemen. Abel hielp lange tijd vooral jongeren (zie ook hun campagne #fuckflex), ‘maar de laatste tijd zie ik hier vaker ouderen, die afglijden uit de middenklasse.’ (Frank gooit nu opgelucht zijn handen in een hoeraatje: ‘Maar ik heb gewonnen!’)

De VVD geeft intussen liever migranten de schuld van de woningnood en twitterde laatst ook nog even ferm de stelling ‘Kraken is diefstal’. Foutje: een flinke meerderheid was het daarmee hevig oneens. Want het is dankzij de VVD juist eerder hoog tijd om méér te kraken.

Meer over