VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Den Haag

Het wonderverbond van klimaatscepticus De Mos en klimaatapostel Koornstra

Dat Richard de Mos bij de nieuwe partij Code Oranje in zee zou gaan met zijn eigen strafpleiter, Peter Plasman, was al een opmerkelijke figuur. Dat klimaatscepticus De Mos ook samen met Ruud Koornstra, duurzaam ondernemer, klimaatapostel en nationaal energiecommissaris, het Binnenhof wil bestormen, doet een nog groter beroep op het voorstellingsvermogen.

Ze hebben de Volkskrant gevraagd of ze daar hun relatie mogen toelichten. Kunnen ze meteen vertellen dat Koornstra de nummer vier wordt op de lijst. ‘Want jullie vinden duurzaamheid belangrijk.’ We treffen elkaar op de werkkamer van De Mos  groengele vlaggen van Groep de Mos aan de wand  in het Haagse ijspaleis.

De Mos zou zo’n uitvergroot type in de commedia dell’arte kunnen zijn, Koornstra kan figureren in de volgende ridderfilm van Paul Verhoeven. Wat ze in elkaar herkennen, is duidelijk: dadendrang, nadrukkelijke aanwezigheid en een stuiterend enthousiasme voor de goede zaak.

Koornstra: ‘We lullen teveel allebei.’

De vraag is dan of ze het bij ‘goede zaak’ over hetzelfde hebben. ‘Toet toet, ruim baan voor de auto!’, zei Groep De Mos in zijn Haagse verkiezingsprogramma: meer parkeergarages, tegen betaald parkeren, wegen niet onnodig versmallen. Niet meteen waar je aan denkt bij duurzaamheid.  Terwijl het voor Koornstra met de energietransitie niet snel genoeg kan gaan.

Bij Code Oranje krijgt de burger het laatste woord, is de bedoeling. Hoe moet die burger hieruit wijs worden?

Richard de Mos neemt ons mee naar oktober vorig jaar. Hij was somber, werd van corruptie beschuldigd, moest aftreden als loco-burgemeester, coalitiegenoten liepen weg. Precies toen belde Bert Blase, grondlegger van Code Oranje, de beweging die landelijk wil gaan uitvoeren wat De Mos lokaal probeert: ombudspolitiek, met maximale inspraak van onderop. Of ze konden samenwerken? Als De Mos wilde meedoen, kreeg hij dus wel Koornstra erbij, in 2019 boegbeeld van Code Oranje bij de Provinciale Staten-verkiezingen.

Ze zijn er twee hele dagen voor gaan zitten en ja, het kan, zeggen ze. Wat een wonder mag heten. Koornstra is naar eigen zeggen voor 90 procent overtuigd dat klimaatverandering mensenwerk is. Bij De Mos is dat 10 procent. De een heeft dus haast met gedragsverandering, de ander niet, zou je denken.

Waterstof in poedervorm

Waar ze elkaar vinden? De Mos: ‘Schoon, innovatief, denken in kansen en nieuwe energiebronnen.’Koornstra: ‘Duurzaam hoeft niet duur te zijn, neem de mensen mee, laat zien dat het leuker en voordeliger wordt als je duurzaam bent.’ Hij haalt een potje met een blauw deksel uit z’n tas: ‘Hier, waterstof in poedervorm, Nederlandse vinding. Dan is je opslagprobleem opgelost. Zo moet je denken.’ Fossiel raakt op, daar zijn ze het over eens. De Mos: ‘We kiezen dezelfde oplossingen, maar met een andere aanvliegroute.’

Mosgroen is ook groen, had mevrouw Koornstra gezegd na hun eerste gesprek.

Ze moesten wennen. Er was dat PVV-verleden van De Mos, dat ver afstaat van de overtuigingen van Koornstra. Er was de apostolische inslag van Koornstra, die elk kiertje aangrijpt om duurzaamheid naar binnen te schuiven. Het hielp dat Koornstra in zijn tv-tijd Business Class van Harry Mens had geproduceerd en dan na de uitzending vaak Pim Fortuyn naar huis reed, die volgens Koornstra trouwens ook behoorlijk duurzaam was.

Toch, er blijft genoeg over om spanning op de lijn te zetten. Twee weken geleden werd in de Haagse gemeenteraad gestemd over een PVV-motie die landelijk ophef veroorzaakte: de Haagse woningnood zou worden veroorzaakt door een enorme bevolkingsgroei van voornamelijk kansarme allochtonen. Het tegengaan daarvan moest doelstelling van beleid worden. Lijst De Mos stemde voor.

De Mos: ‘Spreektijden afspreken.’

Koornstra: ‘Toen heb ik Richard wel even gebeld. Dit vind ik best spannend, heb ik gezegd. Ik moet dat aan m‘n achterban kunnen uitleggen.’ De Mos: ‘De woordkeus is aan de PVV, ik heb het liever over absorptievermogen. Maar dat bevolkingsgroei een probleem is, en dat niet alleen Henk en Ingrid maar ook Fatima en Mohamed daar de prijs voor betalen, staat wat mij betreft buiten kijf.’

Instemmende knik van Koornstra : ‘We moeten die groei bij de kern aanpakken, de roofcultuur van de westerse landen in Afrika weghalen. Die stuwt de mensen hierheen.’ De Mos: ‘Kijk, het debat is geopend.’

Alles meenemen en dan afwegen, zo moet het straks bij Code Oranje gaan. ‘Dan kan er soms iets uitkomen waar ik als de persoon Richard de Mos niet zo blij mee ben’, zegt De Mos. ‘Maar daar ga ik niet van uit.’

‘Vriendschap’, zegt Koornstra aarzelend. ‘We lullen te veel allebei, dat is een risico. Maar er is iets van vriendschap ontstaan.’ De Mos glimlacht: ‘We gaan met spreektijden werken.’

Meer over