DE WEEK VAN DE HOOFDREDACTEURPieter Klok

Het publiceren van cijfers lijkt een neutrale operatie, maar is het niet

Sinds de intelligente lockdown op 16 maart van kracht werd, publiceren we dagelijks coronastatistieken. Hoeveel Nederlanders zijn aan het virus overleden? Hoe vol zijn de ic’s? Hoe hoog zijn de besmettingscijfers? Hier, maar ook elders op de wereld.

De grafieken dienen om orde te scheppen in de overvloed aan informatie. Dat is, nu de emoties steeds hoger oplopen, belangrijker dan ooit. Velen proberen de feiten om te buigen richting hun eigen gelijk. Door elke dag consequent en zonder al te veel commentaar de harde cijfers te laten zien, proberen we het nieuws in het juiste perspectief te zetten. Soms dienen de cijfers om het nieuws te relativeren, soms juist om duidelijk te maken dat het virus nog lang niet is bedwongen. Ze zijn altijd een tegenwicht.

De datajournalisten Xander van Uffelen en Serena Frijters zijn de drijvende krachten. Ze worden geholpen door Semina Ajrovic en Sarah Haddou. 

Het publiceren van cijfers lijkt een neutrale operatie maar is het niet. Laat je de groei van het aantal doden zien of het absolute aantal? Bij het begin van de eerste golf tikte een lezer me op de vingers. Hij vond dat onze grafieken te alarmistisch waren. Een toename van 1 naar 3 doden oogt al snel dramatisch, terwijl er welbeschouwd weinig reden is tot zorg. Moesten we niet het totaal aantal doden laten zien? Lijnen die steil omhooggaan zien er over het algemeen beangstigend uit, terwijl daar niet altijd reden voor is. 

Bij het rapporteren van de wekelijkse oversterfte – uiteindelijk de beste maat om het aantal coronaslachtoffers te bepalen – maakten we continu de vergelijking met de griepgolf van 2017. Ja er was sprake van een heel steile piek, maar het is goed om te weten dat die piek in 2017 bijna net zo hoog was.

Sommige lezers zijn niettemin van mening dat we met de grafieken de werkelijkheid proberen te manipuleren. Eerst telden jullie het aantal doden, schreef een lezer deze week, maar toen dat snel afnam, stapten jullie over op het aantal besmettingen, alleen maar om de angst voor het virus in stand te houden. Dat is het tegenovergestelde van wat we willen bereiken, maar we moeten ook niet de indruk wekken dat het virus de wereld uit is.  

Meer over