Het jaar van de hoofdredacteur

Het onvoorstelbare jaar 2021

null Beeld Pieter Klok_artikel.jpg
Beeld Pieter Klok_artikel.jpg
Pieter Klok

2021 had misschien nog wel meer onverwachte wendingen voor ons in petto dan 2020. Het begon met een vaccinatiecampagne die moeilijk op gang kwam, maar uiteindelijk zo hard begon te draaien dat Nederland in de zomer vrolijk op vakantie kon. Disco’s en festivals moesten helaas wel weer dicht, omdat het kabinet iets te vroeg de overwinning op het virus had uitgeroepen.

Tot diep in oktober heerste in Nederland - en zeker bij minister Hugo de Jonge - het geloof dat het einde van de pandemie in zicht was. Als een bepaald percentage Nederlanders gevaccineerd zou zijn, zou het virus geen grote schade kunnen aanrichten. Dat viel tegen, enerzijds omdat een aanzienlijk deel van Nederland hardnekkig bleef weigeren zich te vaccineren. Anderzijds omdat de beschermende werking van het vaccin bleek af te nemen. Boosteren werd het nieuwe motto.

Nu er ook nog een nieuwe variant opduikt, die veel besmettelijker is dan zijn voorgangers en de ongeboosterde medemens, lijkt het ineens of Nederland weer van voren af aan moet beginnen. Onze wetenschapsredacteur Maarten Keulemans stond dag en nacht klaar om het virus in al zijn grillige gedaantewisselingen te volgen. De wereld ziet er elke dag anders uit, met steeds nieuwe dilemma’s. Dat vergt het uiterste van onze verslaggevers en correspondenten.

Tegelijkertijd werd steeds meer duidelijk over het wonderlijke jaar 2020 waarin de paniek zo groot was dat een mondkapjesvoorraad werd aangelegd waar we nog decennia mee vooruit zouden kunnen, ware het niet dat ze maar beperkt houdbaar zijn. Ondernemers - soms vermomd als weldoeners - werden binnen enkele dagen miljonair, zoals Frank Hendrickx en Tom Kreling in vele artikelen onthulden.

Journalistiek is ook vooruit kijken (welke ontwikkelingen zien we? welke spanningen zien we ontstaan?) maar dat was nog nooit zo moeilijk. Eén nieuwe variant en al onze toekomstscenario’s kunnen de prullenbak in. Behalve bij de opwarming van de aarde. Die voltrekt zich nog steeds in een hoog voorspelbaar en daarmee zorgwekkend tempo. Tijdens de klimaattop in Glasgow werd opnieuw een poging ondernomen om de wereld te verenigen en opnieuw bleek dat dat nog helemaal niet eenvoudig is.

De uitslag van de verkiezingen was niet geheel onverwacht, maar toen verkenner Kajsa Ollongren halsoverkop naar huis moest en vergat vertrouwelijke documenten goed te bedekken, waardoor ANP-fotograaf Bart Maat kon vastleggen dat voor het kritische Kamerlid Pieter Omtzigt ‘een functie elders’ werd overwogen, werd de kabinetsformatie een eindeloos en treurig stemmend om elkaar heen draaien. Tot een strenge Groninger de partijen alsnog dwong om samen te werken. De Haagse redactie van de Volkskrant snakte er het hele jaar naar het over de inhoud te hebben - hoe gaat het nieuwe kabinet de grote problemen van deze tijd te lijf? - maar was veroordeeld tot het minutieus volgen van het spel van aantrekken en afstoten tussen de partijen.

De economie gedraagt zich ook als een onvoorspelbaar beest. In het begin van de pandemie was er de angst voor een ineenstorting. Inmiddels is de economie oververhit: de werkloosheid is historisch laag, de inflatie is historisch hoog. Ook hier heeft voorspellen weinig zin.

Toen de Amerikanen aankondigden zich terug te trekken uit Afghanistan volgde een ineenstorting die sterk deed denken aan de Amerikaanse terugtrekking uit Vietnam. Nederland had veel te laat door hoe ernstig de situatie was, zo bleek uit reconstructies die Arnout Brouwers en Natalie Righton hebben gemaakt. Nederland kon zich er blijkbaar geen voorstelling van maken.

En dat hebben we de afgelopen twee jaar vaker gezien. De samenleving komt op terreinen terecht waar we nog nooit zijn geweest. De afgelopen twee jaar hebben ons geleerd dat we continu rekening moeten houden met het onvoorstelbare. Dat zullen we ook het komend jaar voor u doen.

Graag wil ik u bij deze bedanken voor uw steun de afgelopen twee jaar. Het aantal abonnees nam het afgelopen jaar opnieuw fors toe. Dat geeft ons de ruimte om journalistiek nog harder ons best te doen het komend jaar.

Meer over