COLUMNSheila Sitalsing

Het nieuwe Kamerlid Kaag markeerde nauwgezet haar positie: je bent m’n vriendje niet, Mark

null Beeld

De nacht dat de volksvertegenwoordiging tot hier en niet verder zei, was een mooie nacht. Het gebeurde in de overgang van Witte Donderdag naar Goede Vrijdag dat zestien van de zeventien fracties – ze staan voor tienduizenden tot vele honderdduizenden mensen in het land, hoe massaal wil je het hebben – zeiden dat het klaar moet zijn. Geen regentencultuur meer, geen bestuur meer dat zich bovenmatig inspant om zich onder open verantwoording uit te wriemelen, geen informatie meer weglakken of verkeerd herinneren, niet langer ‘niets aan de hand, doorrijden’ gebaren wanneer de overheid onschuldige burgers aanrijdt, niet langer neerkijken op het parlement, niet langer klagen in de regentenkamer over brutale parlementariërs.

Kortom: niet langer bestuurlijke waarden hoger aanslaan dan democratie en transparantie, zoals staats- en bestuursrechtgeleerde Wim Voermans het zegt. De titel van zijn jongste boek is ontleend aan het mantra dat favoriet is bij menig premier en minister: Het land moet bestuurd worden. En de Kamer moet daarbij niet hinderen, wordt daar dan achter gefluisterd. Dat Mark Rutte zijn poging om een voortreffelijk Kamerlid tot minister te bombarderen als een enorm compliment probeerde te verkopen, typeert dit denken: alsof het kabinet de plek van hoger honing is.

De naam van Mark Rutte is aan dit systeem gaan kleven. Vroeger, toen het CDA in zijn eentje meer zetels haalde dan CDA en D66 nu samen hebben en het daar misschien een tikje zelfgenoegzaam en heerszuchtig van werd, sprak men van de arrogantie van de macht. Toen de PvdA langdurig aan de macht was geweest: zelfde verwijt. Wisselteelt is beter voor de grond.

Nou besluit de Kamer aan de lopende band dat het klaar moet zijn met dit of dat – en dan gaat het gewoon door. Maar in de Nacht van Pieter Omtzigt (‘Onze Eigen Pieter Omtzigt’, zoals hij bij het CDA heet, roepnaam Onze) voelde het anders. Misschien is het ze dit keer menens.

Het was mooi dat de Kamerleden donderdagnacht lieten zien dat hun nieuwe motto ‘liever Omtzigt dan minister’ is. IJverig dartelden ze achter de bal aan, af en toe schopte iemand per ongeluk of expres een tweede bal de zaal in en dan draafden ze massaal achter de nieuwe bal aan en vergaten ze de oude. Maar dan blies er eentje op een fluitje en viste een ander de oude bal uit een putje en dan gingen ze weer. Ze tiktakten hun vragen van Farid Azarkan via Thierry Baudet naar Jesse Klaver als ze beet hadden. Ze smeedden bondjes: Geert Wilders, Lilian Marijnissen, Lilianne Ploumen, Sigrid Kaag. Het was een droomstart voor Sylvana Simons, die een geweldige spreker is, en voor Laurens Dassen, die degelijkheid en fatsoen uitstraalt, en voor Joost Eerdmans, de kundige routinier, en voor Caroline van der Plas, die beroemder kan worden dan Henk Krol.

Ze deden wat ze moesten doen. Het nieuwe Kamerlid Kaag markeerde nauwgezet haar positie: je bent m’n vriendje niet, Mark. Het nieuwe Kamerlid Hoekstra nam haar voorzetten dankbaar aan. Kees van der Staaij deelde mee dat zijn SGP niet langer de stille vennoot is van de firma Rutte.

De mensen die wilden slapen klaagden: waar gaat dit over? Anderhalf uur eerder, een verkeerd herinnerde naam, er zijn grotere problemen. Maar de Kamer wist: als je nu niet laat zien waar de tegenmacht zit, walst straks een nieuw kabinet over je heen.

Ze gaven de premier een zetje, en daarmee het systeem waar hij het gezicht van is geworden. Daar hing hij, de nagels in het pluche gehaakt, de lange benen bungelden. Hij riep ‘Het land moet wel bestuurd worden!’

‘Takelen we hem naar binnen?’ vroeg iemand. ‘Laat maar even bungelen’, zei Sigrid Kaag, terwijl ze haar jasje afklopte.

PODCAST KOORTS

Is er een kabinet zonder Rutte mogelijk? En durft iemand binnen de VVD hem te vertellen dat hij beter kan opstappen? En Sigrid Kaag was pislink, is het geloofwaardig als ze opnieuw naast Rutte gaat zitten? Luister de politieke podcast van de Volkskrant met columnist Sheila Sitalsing, verslaggever Ariejan Korteweg, hoofdredacteur Pieter Klok en presentator Gijs Groenteman.

Meer over