Commentaar

Het lakse gedrag van Tata is een direct gevolg van de lakse aanpak van politici

Tata Steel in IJmuiden verzuimde te investeren in schone technologieën. Partijen als de VVD, die het ondernemersbelang voorop stellen, gaan er vaak bij voorbaat van uit dat strenge milieu-eisen ten koste gaan van de concurrentiekracht. Dat mag op korte termijn zo zijn, op langere termijn werkt het juist andersom.

Tata Steel gezien vanuit Wijk aan Zee.
 Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Tata Steel gezien vanuit Wijk aan Zee.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Tata Steel, dat er jarenlang prat op ging een van de schoonste en efficiëntste staalbedrijven ter wereld te zijn, blijkt de afgelopen jaren alleen maar viezer te zijn geworden. De concentratie PAK’s en zware metalen in het uitgestoten stof ligt inmiddels twintig tot honderd keer zo hoog als elders.

Voor de politiek lijkt de maat vol. Zowel de gedeputeerde van de provincie Noord-Holland, Jeroen Olthof, als demissionair staatssecretaris Steven van Weyenberg zeggen dat de voormalige Hoogovens op deze manier geen toekomst hebben.

Het is verleidelijk naar het staalconcern te wijzen, naar de Indiase eigenaar die verzuimde te investeren in schone technologieën, maar het zou ook goed zijn als de politiek naar zichzelf kijkt. Het lakse gedrag van Tata is een direct gevolg van de lakse aanpak van politici.

Partijen als de VVD die het ondernemersbelang voorop stellen, gaan er vaak bij voorbaat van uit dat strenge milieu-eisen ten koste gaan van de concurrentiekracht van het Nederlandse bedrijfsleven. Dat mag op korte termijn zo zijn, op langere termijn werkt het juist andersom. Strengere eisen dwingen bedrijven innovatiever en duurzamer te worden, wat hen uiteindelijk juist een concurrentievoorsprong geeft. De laatsten zullen de eersten zijn.

Om die reden vraagt oliebedrijf Shell al jaren om de invoering van een CO2-belasting, zodat het voor het bedrijf rendabel wordt om in duurzame brandstoffen te investeren.

In het geval van Tata heeft de politiek verzuimd strenge normen te stellen. Van oudsher heeft het staalbedrijf een bijna onaantastbare positie in de regio, vooral omdat het al meer dan een eeuw duizenden banen genereert.

Tegelijkertijd is het bedrijf financieel kwetsbaar. De winstmarges op de staalproductie zijn laag, de ruimte om te investeren beperkt. Ook dat maakt politici huiverig om het bedrijf hard aan te pakken. Maar juist daardoor is Tata Steel nog kwetsbaarder geworden. Het concern is al geruime tijd op zoek naar een nieuwe eigenaar, maar de gedroomde partner, het Zweedse SSAB, zag af van een voorgenomen overname omdat de technologie in IJmuiden te verouderd was.

Hopelijk is het jongste onderzoek alsnog aanleiding om – zo nodig met overheidssteun – de verduurzaming van de staalfabrieken voortvarend aan te pakken.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over