Opinie

Het is tijd het muilkorven van de media een halt toe te roepen, ook in Europa

Journalisten Ekaterina Bakhvalova (rechts) en Daria Chultsova (links) Beeld AP
Journalisten Ekaterina Bakhvalova (rechts) en Daria Chultsova (links)Beeld AP

Onlangs stonden twee jonge Belarussische journalisten voor de rechter. Hun ‘misdaad’ bestond er in essentie uit dat ze hun werk hadden gedaan: verslag doen van de ontwikkelingen in hun land. Tegen hen is twee jaar gevangenisstraf geëist, donderdag is de uitspraak. De ongekende repressie van inmiddels tientallen journalisten in Belarus werd onlangs gekopieerd in Rusland. Ook daar werden journalisten opgepakt en bruut aangepakt met wapenstokken.

In Europa lijkt snel gewenning op te treden van dit soort beelden. Ze halen nauwelijks het nieuws. Deze week begonnen de Belarussische autoriteiten een nieuwe golf van repressie tegen journalisten en mensenrechtenactivisten. Amnesty spreekt van een ‘centraal georganiseerde en doelgerichte poging om de onafhankelijke media in het land te decimeren’.

Tot zover de stand van de persvrijheid in een aantal buurlanden van de Europese Unie – nog even afgezien van de situatie in Turkije, waar tientallen journalisten wegkwijnen in gevangenissen. Maar hoe zit het in de Europese Unie zelf – de club van landen die zich een ‘waardengemeenschap’ noemt met diep verankerde vrijheden en rechten?

‘De persvrijheid is in gevaar’, aldus scheidend voorzitter van de Association of European Journalists Otmar Lahodynsky. De persvrijheid in Hongarije en Polen staan al langere tijd onder druk. Polen tuimelde de afgelopen jaren van de 18e naar de 62ste plaats op de ranglijst van Reporters without Borders (RSF). In Hongarije is de sluiting van Klubradio slechts de laatste in een reeks maatregelen die neerkomt op wat de European Centre for Press & Media Freedom de ‘steeds verdergaande onttakeling van mediavrijheden in het land’ noemt.

Ook elders in Europa staat de mediavrijheid onder druk. Deze week nog belasterde de Sloveense premier Jansa, later dit jaar tijdelijk EU-voorzitter, een Politico-journaliste die schreef over Jansa’s intimidatiecampagne jegens journalisten en de bedreiging van de persvrijheid.

Al jaren maken sommige EU-regeringen gebruik van trucs die bekend zijn uit landen als Rusland om media te muilkorven of tot zelfcensuur te bewegen. Het is tijd een halt toe te roepen aan deze praktijken – door er meer aandacht aan te schenken, door wetgeving die dit soort praktijken aan banden legt, en door betrokken regeringen voortdurend publiekelijk tot de orde te roepen. Noblesse oblige, EU-lidmaatschap ook.

Meer over