CommentaarSolidariteit

Het herstel van onze reputatieschade in Europa zal lang gaan duren

Je kunt overtuigd zijn van je gelijk, maar zeker in een crisis moet je ook weten wanneer je het gaat halen.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën komt aan voor de wekelijkse ministerraad op het Binnenhof. Beeld BSR
Minister Wopke Hoekstra van Financiën komt aan voor de wekelijkse ministerraad op het Binnenhof.Beeld BSR

Minister Hoekstra scoorde op de binnenlandse kiezersmarkt vorig jaar punten met zijn onverhoedse inbraak bij Air France-KLM. In Parijs werd wel gemopperd over gebrek aan tact en over risicovolle nationale sentimenten, maar op het Binnenhof werd de minister toch enige tijd omgeven door een trotse oranje gloed. Datzelfde gebrek aan tact is in deze coronacrisis in zijn gezicht ontploft. Het is niet verrassend dat Nederland bezwaren heeft tegen ongeclausuleerde steun aan de financieel zwakkere landen in de EU – dat verzet duurt al jaren − maar juist doordat Hoekstra er met gestrekt been in vloog, staat Nederland nu op grote achterstand. Je kunt overtuigd zijn van je gelijk, maar je moet ook weten wanneer je het kunt gaan halen. Het verwijt dat koele berekening hier in de polder hoger wordt gewaardeerd dan hulp aan vrienden in humanitaire nood, zal het kabinet nog lang achtervolgen.

En dat komt slecht uit omdat in Brussel nu wel degelijk een robbertje moet worden gevochten om ongewenste ontwikkelingen te voorkomen. Hoekstra op zijn beurt mag zich immers overvallen voelen door de initiatieven uit het zuiden om deze crisis aan te grijpen voor het grootschalig uitgeven van Europees schuldpapier, waardoor Nederland opeens medeverantwoordelijk zou worden voor de Italiaanse staatsschuld. Dat zou een fundamentele breuk zijn met het uitgangspunt dat lidstaten hun eigen begrotingsbeleid voeren – een breuk waar in Nederland weinig draagvlak voor is, al zou het kabinet het willen. Terughoudendheid is gepast, al is het maar om eerst te kunnen zien hoe Nederland er zelf bij ligt aan het eind van deze crisis. De rekening zal hoog genoeg zijn.

Nederland had in dit debat sterker gestaan als het meteen had laten weten waar wél over te praten valt: snelle miljarden voor de medische hulp plus toegang tot het Europese noodfonds van ruim 400 miljard, onder soepeler voorwaarden dan gebruikelijk. Het kabinet is druk doende om dat aanbod alsnog aan de man te brengen. In combinatie met de grootschalige reddingsactie van de Europese Centrale Bank, zou dat voorlopig even genoeg moeten zijn om de Europese solidariteit te redden. Het herstellen van onze eigen reputatieschade zal langer duren.

Meer over