CommentaarKoen Haegens

Het Evergrande-fiasco laat zien dat schulden nog steeds gevaarlijk zijn

Dertien jaar nadat een Amerikaanse zakenbank het complete financiële systeem in zijn val dreigde mee te slepen, wordt opnieuw gewaarschuwd voor een ‘Lehman Brothers-moment’. De zeepbel luistert dit keer naar de naam Evergrande.

Het Chinese vastgoedbedrijf dreigt te bezwijken onder zijn schuldenlast van omgerekend 260 miljard euro. Afgelopen weken miste het conglomeraat meerdere rentebetalingen. De beurskoers is ingestort. De grote vraag is wat de Chinese overheid doet. Als zij haar gewicht in de strijd gooit, kan het tot een ordentelijke afwikkeling komen. Schuldeisers zullen dan hun verlies moeten nemen, maar een chaotisch faillissement met mogelijk rampzalige gevolgen voor de rest van de economie wordt voorkomen.

Helaas is het onderliggende probleem groter dan Evergrande. In het decennium na de kredietcrisis groeide de mondiale schuldenberg van 116 biljoen naar 197 biljoen dollar. En toen moesten de coronasteunmiljarden nog komen. In het debat hierover richten de zorgen zich meestal op de staatsschuld. In Nederland is die vergeleken met andere Europese landen nog steeds bescheiden. Volgens de laatste prognoses van het Centraal Planbureau daalt die de schuld komend jaar zelfs alweer, naar 56,5 procent van het bbp.

Private schuldenbubbel

Maar bedrijven en huishoudens (vooral hypotheken) staan ook diep in het rood. Anders dan de Amerikaanse en Europese overheden hebben zij geen krachtige centrale bank met onbeperkte middelen achter zich staan. Voor die private schuldenbubbel in China wordt al jaren gewaarschuwd. Met 237 procent van het bbp scoort overigens ook Nederland opvallend hoog.

Daarmee herinnert het Evergrande-fiasco de wereld aan iets belangrijks. Schulden, vooral de private, kunnen nog altijd pijn doen. Achter de astronomische getallen, waarvan een mens amper de omvang kan bevatten, gaat reëel leed schuil. Tienduizenden kleine spaarders stopten hun geld in financiële producten van Evergrande. Leveranciers en aannemers dreigen naar betaling te kunnen fluiten. Kopers moeten vrezen voor hun huis – plus de forse aanbetalingen die velen hebben gedaan.

De massale obligatie-aankopen van centrale banken hebben ook de rente op schulden van bedrijven en huishoudens doen kelderen. Beleggers zijn hierdoor in slaap gesust. Leven op de pof lijkt geen enkel probleem meer. In werkelijkheid is er slechts tijd gekocht. Zolang de schuldenbom niet ontmanteld is, zal ‘Lehman Brothers’ zich telkens weer dreigen te herhalen.

Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel stond dat de mondiale schuld van 116 naar 197 miljard is gestegen. Dit moet biljoen zijn.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over