CommentaarMartin Sommer

Het CDA-miljoen met een luchtje had alle partijseinen op rood moeten zetten

Er is geen enkele reden voor de ontspannen omgang van Nederlandse bestuurders met integriteit.

CDA-leider Wopke Hoekstra op het partijcongres van zijn partij in januari. Beeld ANP
CDA-leider Wopke Hoekstra op het partijcongres van zijn partij in januari.Beeld ANP

De jongste perikelen over donaties aan de CDA-verkiezingskas dragen niet bepaald bij aan de eer en goede naam van de politiek. Niemand is schuldig zolang dat niet is bewezen, maar alle partijseinen hadden al op rood moeten gaan bij een fondsenwerver die zelf een grote donateur is én lid van het campagneteam. Daarbovenop kwam de uitgelekte mail waarin dezelfde fondsenwerver zegt dat het slecht gaat met de campagne, waarna van lijsttrekker wordt gewisseld en hij een miljoen stort. Een simpele ontkenning van beïnvloeding is dan zwaar onvoldoende.

Het geeft te denken dat partijdonaties nog altijd nauwelijks worden gecontroleerd. Boven de 4.500 euro moet de gulle gever zich bekendmaken, maar dat spoor valt met een stichting gemakkelijk uit te wissen. Deze oprisping over donaties past in een Nederlands patroon van politici en bestuurders, die weliswaar van zichzelf reuze integer zijn, maar daar niet te veel controle van buitenaf bij willen hebben.

Dat gold het geschenkenregister van de Kamer, waarvoor Nederland met als voorbeeld het appartement van Alexander Pechtold door de Raad van Europa werd gekapitteld. Ander voorbeeld is de ‘gouden draaideur’, waarbij ex-ministers in nieuwe functies wel heel dicht bij hun oude kennis en kennissen zitten. De buitenwacht fronst de wenkbrauwen, de betrokkenen menen steevast dat alles keurig is verlopen. Er was even een lobbyverbod voor oud-bewindslieden, zonder sancties, maar dat is weer in nevelen opgegaan.

En nu weer het CDA-miljoen met een luchtje. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties tracht een maas in de wet te dichten, zodat het straks niet meer mogelijk is om anoniem via een stichting te doneren. Dat is geen dag te vroeg, gezien de allengs slechtere naam van besturend Nederland.

Deze week verscheen het jongste onderzoek van integriteitsbewaker Transparency International. Daarin staat dat Nederlanders gaandeweg anders tegen hun eigen land aankijken. Meer dan 40 procent meent dat de overheid niet brandschoon is, maar wordt aangestuurd door private belangen. Dat mag overdreven zijn, maar geeft tegelijk te denken.

Er is hoe dan ook al lang geen aanleiding meer voor de ontspannen omgang met integriteit die ons landsbestuur laat zien.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over