OpinieDaniela Hooghiemstra

Harry en Meghan zien perspectieven in hun ‘Kingdom of Woke’

null Beeld x
Beeld x

Koningshuizen vechten al meer dan twee eeuwen tegen vrijheid en gelijkheid in Europa. Enkele dynastieën hebben de revoluties ternauwernood weten te overleven, maar wijken deed het gevaar nooit.

De meest recente scudraket die op het archaïsche monarchale bolwerk werd afgeschoten, was eigen vuur. Vanuit hun villa in Californië beschuldigden de in ongenade gevallen Britse prins Harry en zijn Amerikaanse echtgenote Meghan de Britse koninklijke familie van rassendiscriminatie. De heilige verontwaardiging hierover, met name in Amerika, verbaasde me. Men weet nu zo langzamerhand toch wel dat als je koninklijke huizen hun eigen grondwet zou laten schrijven, het eerste artikel daarvan zou luiden dat niet alle mensen in gelijke gevallen gelijk behandeld worden.

In- en uitsluiting is corebusiness, om niet te zeggen de raison d’être van het koningschap. Vorsten, en dus óók de ‘hertogin van Sussex’, worden uit discriminatie geboren, zoals vlinders uit rupsen. Koningshuizen discrimineren niet alleen mensen van kleur, joden, en moslims, ze discrimineren iederéén.

Geheimzinnig doet men daar niet over. De administratie van de (vorsten)adellijke klasse is altijd in alle openheid bijgehouden. Sinds 1763 werd in de Almanak van Gotha, een soort stamboek van de hoogste adel, jaarlijks gepubliceerd hoe de piramide in elkaar zat. De regels waren streng: bastaarden vielen af, net als kinderen uit huwelijken met personen die niet van adel waren.

Om de adellijke regels te vergelijken met rassenwetten gaat misschien wat ver, maar qua discriminatie komen ze in de buurt. Het systeem is alleen exclusiever:
99 procent van alle Europeanen wordt uitgesloten en de rest van de wereld doet überhaupt niet mee. Van Beatrix is bekend dat ze huilde en stampvoette toen ze hoorde dat de niet-adellijke Pieter van Vollenhoven uit Rotterdam haar zwager zou worden. Dat lijkt me niet minder discriminerend dan protesteren tegen een huwelijkspartner uit Jamaica.

Vanaf de jaren zestig kregen de Europese prinse(sse)n steeds meer last van hun eigen regels. De nieuwe generaties wilden, net als anderen, zélf bepalen met wie ze trouwden. De Almanak van Gotha ging de open haard in. Maar in plaats van dat prins(ess)en als gevolg daarvan gewone burgers werden, veranderden zij de gewone burgers met wie ze wilden trouwen, in prins(ess)en.

Zo gleden de oude vorstenhuizen de nieuwe eeuw in. De paradox van moderne monarchieën is dat burgerprinse(sse)n de allerlaatste archaïsche stukjes van de staat opzoeken om vanuit daar moderne idealen te verkondigen. Zo bevordert koningin Máxima vanuit haar paleis ‘microfinanciering’ voor iedereen, en zet prinses Laurentien zich in voor ‘inclusiviteit’. Niemand zegt dat dit niet klopt, want daarvoor vinden de burgers het koninklijke theater te vermakelijk.

Maar waar de schoen intussen wringt, is in de paleizen zelf. Over de prins(ess)en is namelijk altijd iemand anders de baas, en dat is de troon. Ze zijn zo gemuilkorfd dat ze alleen maar clichés mogen uitbrengen en ze moeten aanvaarden dat hun kinderen in gevangenschap groot worden.

Niet iedereen kan daar tegen.

Voor de leden van koninklijke families geldt dat wanneer zij zich overgeven aan de hiërarchie van hun instituut, ze net zo van zichzelf vervreemd raken als wanneer zij zich er tégen keren. Harry’s vader, Charles, wacht op zijn 72ste nog altijd op het moment dat hem een carrière wordt gegund, zijn moeder, Diana, werd na haar uitbraak uit ‘The Firm’ de slaaf van haar eigen mediapersoonlijkheid.

In het televisie-interview zei Harry dat zijn familieleden ‘in de val’ zitten van het koninklijke systeem. Maar toen ik hem op zijn kaplaarzen naast Hollywoodkoningin Oprah Winfrey zag staan in een houten ren met kippen die door Meghan ‘gered’ waren uit een legbatterij, kon ik niet om de gedachte heen dat hij zelf ook is gedetineerd.

Opvallend aan de aanval op Buckingham Palace vanuit Californië was dat koningin Elizabeth buiten schot bleef, terwijl zij toch degene is die het feodale systeem aan de gang houdt.

Daaruit concludeer ik dat Harry het rangen- en standenspel nog beheerst. Hij en Meghan willen hun koninklijke privileges ook helemaal niet kwijt, ze zien in hun eigen ‘Kingdom of Woke’ alleen meer mogelijkheden dan in de overvolle, benauwde vestibule van het Huis van Windsor.

Daniela Hooghiemstra is historicus en schrijver.

Meer over