Gewone Filipijn ziet Duterte als redder

Een opvallend stuk over de Filipijnen van Michel Maas (Ten eerste, 30 augustus). Opvallend, omdat het blijk geeft van een eenzijdige westerse interpretatie van wat er aan de hand is. Het is waar dat Duterte zeer hard optreedt. Dat geeft hij zelf toe. Voor een goed begrip is echter relevant dat de man grote steun heeft onder de 'gewone' mensen die hem met een afgetekende meerderheid gekozen hebben als president in plaats van een van de kandidaten van de heersende (familie)clans.

null Beeld epa
Beeld epa

Men is de corruptie waar het land aan ten onder ging meer dan zat en ziet in Duterte, die als burgemeester in het misdadige Mindanao orde op zaken stelde, de man die het land kan schoonvegen. Tot nu toe hielp er niets en bleken beloften van andere partijen, de nazaten van Cory Aquino incluis, mooie praatjes om de eigen clan verder te verrijken.

Het is niet zo dat er geen oog meer is voor de relatie met de VS. De Filipijnen zijn echter genoodzaakt realpolitik te bedrijven ten opzichte van het machtige China. Daarin verschilt het niet van bijvoorbeeld Japan. De Chinese afzetmarkt en de Chinese investeringen zijn bitter nodig. In de Filipijnen werken honderden Amerikaanse bedrijven en de licenties die ze verkregen van een eerder, corrupt regime, blijven vooralsnog onaangetast. Waarbij Duterte wel de eerste sinds lang is die wetgeving voorbereidt om natuurgebieden te beschermen tegen ongebreidelde exploitatie door meest buitenlandse bedrijven, waaronder ook West-Europese.

Het is ook niet zo dat er geen respect meer voor de kerk is. De formele kerk is al generaties verweven met de (corrupte) heersende klasse. Maar er is wel degelijk respect voor geestelijken die in dorpen en wijken hard werken met de allerarmsten.

Duterte kan alleen in de context van de Filipijnen volledig begrepen worden. Hij staat voor een specifiek soort moreel leiderschap zoals dat in het Westen niet meer getolereerd wordt. Dat betekent zeker niet dat er geen kritiek geleverd mag worden. Integendeel, kritisch volgen is noodzakelijk, journalistiek en diplomatiek. De vrees voor een politiestaat is niet ongegrond, zeker wanneer de bejaarde Duterte zou wegvallen.

Maar Michel Maas maakt er wel een heel eendimensionaal plaatje van en dat verdienen de miljoenen Filipijnen niet, die hun hoop op Duterte gevestigd hebben, de corruptie meer dan beu zijn en dagelijks te lijden hadden onder de drugskartels.

Nol van Beurden is historicus en bezocht de Filipijnen vanaf 1997 zes keer. Hij heeft actuele contacten zowel in Manilla als in de provincie.

Meedogenloze jacht op junkies

Drugsverslaafden en -handelaren zijn ongedierte dat moet worden uitgeroeid, vindt de Filipijnse president Duterte. De politie vat dat letterlijk op en bovendien zijn er ook anonieme huurmoordenaars actief. Lees ook: 'Hoezo mensenrechten? Junkies zijn geen mensen'

Meer over