CommentaarPeter Giesen

Europese leiders zijn blijven steken in hun oude gewoonten, en moeten nu boeten

De Oostenrijkse bondskanselier Kurz. Beeld EPA
De Oostenrijkse bondskanselier Kurz.Beeld EPA

Het krediet dat de leiders in het begin van de pandemie nog kregen, is inmiddels opgebruikt.

De Europese Unie is wel iets gewend aan nationaal egoïsme. Maar de opstelling van de Oostenrijkse bondskanselier Kurz baarde zelfs in Brussel opzien. Op het hoogtepunt van de coronacrisis dreigde hij de import van Pfizervaccins te blokkeren als Oostenrijk niet meer vaccins zou krijgen. Zijn dreigement bleek juridisch onhoudbaar en Kurz wist niets te bereiken.

Zijn actie was mede bedoeld om de aandacht af te leiden van een corruptieschandaal in zijn eigen partij, maar laat ook iets anders zien. De Europese leiders staan onder grote druk, nu het aantal besmettingen hoog blijft en de vaccinatiecampagnes veel langzamer op stoom komen dan in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Direct na de uitbraak van de pandemie in het voorjaar van 2020 nam de steun voor de zittende leiders in Europa nog toe. Dat krediet is langzamerhand opgebruikt.

Achteraf kan slechts worden geconstateerd dat de voormalige Amerikaanse president Trump en de Britse premier Johnson slagvaardiger hebben gehandeld bij de ontwikkeling en productie van een vaccin dan hun Europese collega’s, die te veel bleven steken in oude en bureaucratische gewoonten.

De Europese leiders dreigen hiervoor een politieke prijs te betalen. Het imago van de Europese Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen is afgebladderd. Een klein halfjaar voor de Duitse Bondsdagverkiezingen is de aanhang van de CDU van de scheidende bondskanselier Merkel gedaald van meer dan 40 procent in maart 2020 naar een schamele 27 procent.

In Frankrijk ligt president Macron onder vuur. Volgens een recente opiniepeiling zou hij in de tweede ronde van de presidentsverkiezing nog maar 53 procent halen, tegenover 47 procent voor Marine Le Pen, een verontrustend kleine marge.

Macron sprak van een race tussen het virus en het vaccin. De uitslag zou medio mei duidelijk moeten worden, aldus Macron.

De omstandigheden verschillen per land, maar een ding is duidelijk: de Europese leiders hebben een goede zomer nodig om de politieke onrust in het hart van Europa af te wenden.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over