Commentaar

Europa is geen prioriteit meer van de VS

Het defensiepact waar Frankrijk zo boos over is, is vooral een teken van een veranderende wereld.

President Macron (tweede van links) tijdens een bezoek aan Australië in 2018, met de Australische premier Malcolm Turnbull (vierde van links). Australië zou twaalf Franse onderzeeërs kopen, maar heeft nu gekozen voor nucleair aangedreven onderzeeërs met VS-technologie. Beeld Getty Images
President Macron (tweede van links) tijdens een bezoek aan Australië in 2018, met de Australische premier Malcolm Turnbull (vierde van links). Australië zou twaalf Franse onderzeeërs kopen, maar heeft nu gekozen voor nucleair aangedreven onderzeeërs met VS-technologie.Beeld Getty Images

Frankrijk gebruikt grote woorden (‘bedrog, misleiding, en minachting’) om duidelijk te maken hoezeer het zich gepasseerd voelt door het nieuwe defensiepact tussen de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Australië. Het land heeft woedend zijn ambassadeurs uit de VS en Australië teruggetrokken – iets wat Frankrijk nooit eerder heeft gedaan – en een ontmoeting tussen de ministers van Defensie die later deze week gepland stond, briesend afgezegd.

Het zogeheten Aukus-veiligheidspact behelst onder meer dat de drie aangesloten landen informatie en technologie met elkaar gaan delen. Maar het sleutelwoord is: onderzeeboten. De VS zijn bereid hun nucleaire technologie voor het aandrijven van duikboten met Australië te gaan delen, iets wat zij daarvoor alleen met het Verenigd Koninkrijk hebben gedaan. Hierdoor krijgt Australië de beschikking over acht zeer geavanceerde onderzeeboten.

Miljarden

Een eerdere deal met de Fransen, van wie Australië minder geavanceerde onderzeeërs zou kopen, loopt hierdoor spaak, wat betekent dat Frankrijk miljarden euro’s misloopt. Daarnaast is Parijs boos omdat het naar eigen zeggen pas een uurtje voordat Australië de overeenkomst wereldkundig zou maken, werd geïnformeerd.

Het is ontegenzeggelijk een bruuskering van Frankrijk, maar voor het Australische perspectief is wel enig begrip op te brengen: zij hebben gekozen voor de optie die hun nationale veiligheid het beste dient. Nucleair aangedreven onderzeeboten zijn sneller, kunnen langer onder water blijven en zijn moeilijker te ontdekken. Bovendien is het een duidelijk signaal van Australië aan China, dat in de Indo-Pacific flink met de spierballen rolt, terwijl de relatie tussen Beijing en Canberra flink is verslechterd.

Prioriteit

Maar het pact is vooral een teken van een veranderende wereld. De VS hebben China tot absolute prioriteit van haar buitenland- en defensiebeleid verheven, en versterken hun allianties in de Pacific. Dat gaat alleen wel ten koste van een andere bondgenoot: Europa, en in dit geval Frankrijk in het bijzonder.

Het is bovendien niet de eerste, maar na Afghanistan de tweede keer dat de VS laten zien dat hun trans-Atlantische partners even niet hun prioriteit zijn. Het is voor Europa, met zijn zeer verschillende strategische belangen, moeilijk daar op korte termijn een antwoord op te formuleren, maar wel iets waar het zich zeer bewust van moet zijn.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over