Columnharriet duurvoort

Elk jaar eten we vier hamburgers meer. We zijn verslaafd

null Beeld

‘Moord! Brand! Holocaust door de Randstad!’ Na de analyse van het Planbureau van de Leefomgeving dat de veestapel drastisch moet worden ingeperkt, zwellen de tirades van de trekkers weer aan.

Maar er is helaas geen andere oplossing. Industriële veeteelt is wereldwijd de allergrootste vervuiler van het klimaat. Produceert daarbij levensmiddelen die grotendeels ziekmakend zijn. En heeft geen enkel respect voor het leven van dieren. Het moet een keer over en uit zijn. Vorige week waren we in de ban van de weerzinwekkende beelden van dierenmishandeling in de varkensslachterij Gosschalk. De voorgaande weken zijn honderdduizenden dieren, opeengepakt wachtend op hun slacht, in stalbranden omgekomen.

Ik beken, ik kon altijd een stukje spek op zijn tijd waarderen. Een broodje BLT, heerlijk. Totdat ik een filmpje van de varkensslacht – ‘gewone’ varkensslacht, ‘geen’ dierenmishandeling – probeerde af te kijken. Tevergeefs. Ik moest het wegklikken want vond het te afgrijselijk. Een scène uit de Netflix-documentaire What the Health, waarbij een groot abces bij een varkens­kadaver wordt opengesneden en het pus gewoon bij het te verwerken varkensvlees terechtkomt, behoedt mij voorts ooit nog te kunnen watertanden bij ham of spek.

In 2016 becijferde de universiteit van Oxford al dat als de hele bevolking hoofdzakelijk (dus niet uitsluitend) plantaardig zou eten, dat de broeikasuitstoot met tweederde zou verminderen. Ook levert het grote besparingen op het gebied van gezondheidszorg op. En klimaatgerelateerde schade van 1,5 biljoen (!) werd voorkomen. Wat let ons?

In Nederland echter is de vleesconsumptie in 2020 opnieuw gestegen. Net als in 2019 met 600 gram, elk jaar vier hamburgers meer. In een jaar eet gemiddeld Nederland bijna 78 kilo vlees. We zijn verslaafd.

De klimaatverandering dendert intussen gestaag door. Van extreme hitte in Canada tot droogte in Madagaskar, waar de hongerende bevolking de maag vult met modder, tot, zo u wilt, de kolkende straten in het Limburgse Eygelshoven. Ik wil dat mijn kind op zijn oude dag in 2100 nog een leefbare planeet heeft.

Gelukkig proberen veel mensen een bijdrage te leveren aan het milieu. De verwarming laag in de winter, en bovenmodale deugers tasten diep in de buidel voor een elektrische auto of zonnepanelen. Maar vleesconsumptie is de olifant in de kamer. Met plantaardig eten lever je een forse bijdrage in het verminderen van je ecologische voetafdruk en dat besef is lang niet overal ingedaald.

Douche je braaf anderhalve minuut per dag? Blijf maar lekker een half uur onder de douche als je dagelijks vlees eet. Veel maakt het niet meer uit, want je dieet komt qua waterverspilling neer op 150 douches per week, becijferde de Amerikaanse arts, publicist en voedselonderzoeker Michael Greger. De consument lijkt zich er niet van bewust hoe vervuilend de vlees -en zuivelindustrie zijn.

Greger pleit dan ook voor een ander soort consumentenvoorlichting op de verpakking: op een blik soep met rundvlees zou moeten staan dat de CO2-uitstoot voor het vervaardigen van dit soepje vergelijkbaar is met het 39 uur onafgebroken laten branden van een lamp. Geen spaarlamp, maar een ouderwetse 100-watt-gloeilamp.

Sinds ongeveer een jaar eet ik nu veganistisch. Niet al te strikt, ik zwicht soms wel voor een stuk brie of roomboter. Een keuze voornamelijk uit milieu- en dierenrechtenoverwegingen. In Nederland hoor ik bij een piepklein groepje: er zijn zo’n 150 duizend veganisten. Bijkomend en groot voordeel als je dit dieet overhebt voor planeet en dieren: het is goed voor de gezondheid. Zorg wel dat je vitamine B12 bijslikt.

Met een (overwegend) plantaardig dieet kunnen patiënten met reuma, diabetes of aderverkalking zichzelf gezond(er) eten, bleek uit een Volkskrant-­reportage vorig jaar. Ontstekings-, hart- en vaatziekten en verschillende soorten kanker worden bevorderd door het eten van vlees, niet door peulvruchten, groente, fruit, noten en zaden. Veganisten hadden zelfs 73 procent minder kans op een ernstig verloop van corona, concludeerde een onderzoek gepubliceerd in de British Medical Journal onlangs.

Veganisme is zelfs een oplossing voor de smalle beurs. Houd je van de smaak van gehakt, gebruik linzen voor je spaghetti bolognaise. Hooguit 1 euro voor een blikje. Ruim de helft van de prijs voor 500 gram kiloknaller-half-om-half gehakt. En de ecologische voetafdruk van linzen is honderd keer kleiner. Hoog tijd dat veel meer mensen veganist worden en de overheid dit ook stimuleert.

Harriet Duurvoort is publicist.

Meer over