ColumnPeter de Waard

Eindigt ’s lands favoriete werkgever als sterfhuisconstructie?

Wie denkt dat de grote droom van hoogopgeleide studenten is de wereld te verbeteren, soapie of influencer te worden of een talkshow op de televisie te krijgen, komt bedrogen uit.

Academici willen het liefst een baan bij Shell, zo blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van Intermediair dat dinsdag paginagroot in deze krant stond. Op de tweede plek staat KLM, ook al een bedrijf dat duurzaamheid niet zo hoog in het vaandel heeft staan. Greenpeace (38) en Tesla (43) staan op de lijst ver achter alle multinationals en ook de in diskrediet geraakte grootbanken.

De enquête onder de op een mastertitel jagende studenten werd gehouden tussen 28 februari en 5 april, zodat het nog voor een groot deel viel in de periode dat de coronacrisis al was uitgebroken. Shell en KLM behoorden toen al tot de grote losers, maar dat deed niets aan hun populariteit af.

Twee jaar geleden raakte Shell nog zijn eerste plaats kwijt. Gezegd werd dat Shell voor de nieuwe generatie milieubewuste studenten ‘te vies’ zou zijn. Vorig jaar werd door studenten nog een actiegroep gevormd onder de naam Breek met Shell die de grote invloed van de multinational op de universiteiten – met name de TU’s – laakte.

Maar als de mastertitel binnen is en het op het zoeken van een baan en een huisje-boompje-beestje-bestaan aankomt, is duurzaamheid meestal van secundair belang. Dan lonken het bovenmodale salaris, de vastigheid en de carrièrekansen van Shell. Blijkbaar geldt het nog sterker in een tijd dat de banen voor academici dun zijn gezaaid nu alle bedrijven en instellingen pas op de plaats maken met de werving.

De tijd dat Shell nog de universiteiten zal afromen in een zoektocht naar de slimste mensen, loopt langzaam ten einde. Het olie- en gasconcern ligt volledig met zichzelf in de knoop. Shell – tot dit jaar de meest waardevolle Nederlandse multinational – beseft inmiddels dat fossiele brandstoffen op lange termijn geen verdienmodel meer zijn, maar weet niet wat het nieuwe verdienmodel dan zou moeten zijn.

Er zijn meer of minder duurzame energiebronnen voor het oprapen – wind, zon, waterstof, biobrandstoffen, kernenergie – maar volledig onduidelijk is wat de toekomstige winnaar zal zijn. Shell kijkt liever de kat uit de boom dan de plank mis te slaan.

Alle strategische heroriëntaties – er komt er weer een aan – hebben maar een uitkomst: kostenbesparingen om de boel overeind te houden en hopen dat in die tijd een konijn uit de hoge hoed springt.

Er wordt voor 2,5 miljard dollar structureel in de kosten gesneden. Niet alleen zal een groot deel van oude garde het bedrijf verlaten, maar ook zullen door de bezuinigingen veel minder kansen worden geboden aan de volgende generatie.

Niemand weet of Shell ooit weer zal groeien of dat het gedoemd is op lange termijn te eindigen als een sterfhuisconstructie.

De nieuwe generatie masters gokt nog op het eerste.

Meer over