Opinie

Eigen schuld plaagt de Grieken het meest

Op een eiland tegenover Ithaca vertellen de nieuwe huizen en de glimmende auto's een ander vehaal dan dat van de door Merkel geknevelde Grieken.

Martin Sommer is politiek commentator van de Volkskrant.
Demonstrant tegen akkoord Tsipras met de EU steekt de vlag van Syriza in brand, Athene, 13 juli. Beeld AFP
Demonstrant tegen akkoord Tsipras met de EU steekt de vlag van Syriza in brand, Athene, 13 juli.Beeld AFP

Mijn vrouw en ik doen nu ruim een week aan participerend observeren, op een Grieks eiland bij Odysseus om de hoek. Ook na de maandag van de onderhandelingsmarathon schijnt de zon hier nog steeds uitbundig, maar er is uiteraard maar één onderwerp: het nieuwe bailout-akkoord en de Grexit.

Taxichauffeur één rekende Amsterdamse prijzen, die op een geplastificeerde kaart stonden. Collega twee deed hetzelfde maar die gaf er zijn politieke visie bij. We reden in de bergen langs een bronzen adelaar, een monument. 'Dat is vanwege de oorlog, mister', zei hij half plechtig, half dreigend. 'Veel doden hier. Door de Duitsers. Mevrouw Merkel is hier (wees op voorhoofd) en hier (wees op hart) nog precies hetzelfde als in 1941.' En verder? 'Gaan jullie in Holland met 67 met pensioen? Crazy. Dan ga ik dood.'

Het is vakantie, maar ik heb me boven de iPad zitten verbazen over de reacties op het Brusselse akkoord - over de Nederlandse reacties. In de sfeer van 'eurozone als neokoloniale disciplineringszone' (collega-columnist René Cuperus); 'Een nationale democratische keuze van het Griekse volk werd genegeerd en zelfs teruggedraaid' (GroenLinkse europarlementariër Bas Eickhout); 'In een eeuw heeft Duitsland Europa driemaal vernietigd' (filosoof Ger Groot); zo kras als die laatste heb ik het op mijn eiland niet gehoord.

Martin Sommer is politiek commentator van de Volkskrant. Beeld .
Martin Sommer is politiek commentator van de Volkskrant.Beeld .

'Geen Bulgaren'

Niet alleen de taxi's zijn duur. Ook de koffie is tweemaal zo prijzig als in Italië aan de overkant. De hotels zijn inmiddels in prijs gezakt, maar door de bank genomen schat ik Griekenland even duur als Nederland. Zuur voor de krantenman, die zijn pensioen voorrekent. Vijf jaar geleden was dat ruim 1.300 euro, nu nog 1.000. 'Wij zijn toch geen Bulgaren', zegt hij treurig.

Net als iedereen, hier of in Nederland, zegt hij dat het aan de banken ligt. Al het geld gaat naar de banken. Maar waar komen al die nieuwe huizen dan vandaan, vraag ik, de glimmende auto's en de splinternieuwe veerboot (spotgoedkoop, want overheid)? Het antwoord is niet moeilijk. Dankzij goedkoop geld heeft Griekenland jarenlang boven zijn stand geleefd. En nu is het over.

Neokoloniale disciplinering? De redeneringen die je hoort, doen inderdaad postkoloniaal aan, maar dan vanuit de slachtofferrol. Ons is iets aangedaan, te weten de Tweede Wereldoorlog. En wij zijn Grieken, dat wil zeggen zo bijzonder dat de gewone argumenten van de anderen voor ons niet opgaan. Zo beslissen we per referendum dat de anderen ons op ónze voorwaarden moeten helpen. Stel je voor dat pakweg Soedan zoiets deed, dan zou zelfs Bas Eickhout naar zijn voorhoofd wijzen.

Doodgraver van de democratie

Trouwens - dé Griek bestaat niet. 65 procent stemde oxi, maar 35 procent stemde voor de Brusselse hervormingen. Zo ook de liberale krant Kathimerini. Ik las de Engelstalige uitgave, met harde woorden voor Syriza, 'verstrikt in zijn eigen tegenstrijdigheden' en 'gewoon de voortzetting van hetzelfde corrupte failliete systeem'. En vooral: 'Oprispingen van intolerantie tegenover iedereen met een andere mening, vooral in de media, en interventies op hoge toon en nauwelijks verholen juridische dreigementen, suggereren een soort totalitarisme en ouderwetse propaganda.' Waarom zou zo'n ondeugdelijke club de geestelijke steun van linkse Nederlandse intellectuelen verdienen?

Resteert Europa als doodgraver van de democratie. Zo'n stuk van filosoof Ger Groot (in Trouw) bestaat alleen maar uit ronkende woorden, 'het Europa van mijn dromen is kapot', het Europa van de 'ruimhartigheid' en de 'menselijkheid'. Dat zal wel waar zijn, maar het zegt vooral iets over Ger Groot. In Brussel moesten ze gewoon onderhandelen. Ik ben geen groot fan van de euro. Een munt zonder begrotingsverantwoordelijkheid, dat is vragen om free riders-gedrag.

Precies dat is gebeurd. Griekenland is failliet, na een halve eeuw van slecht bestuur, corruptie en vriendjespolitiek. Om dan te jammeren over democratie en disciplinering - dát is pas Europa een slechte dienst bewijzen.

Meer over