ColumnSheila Sitalsing

Een wondertje bij de stembus: het kan

null Beeld

De magie van stemmen bestaat hieruit: dat de mogelijkheid bestaat dat alles anders kan worden. Dat wij de kleine mensen even de macht hebben, kunnen zeggen wat we willen. En wie we er niet bij willen. Het heeft wel iets om ze naar de kiezersgunst te zien hengelen. De een doet het zwetend, de ander kruiperig, allemaal proberen ze krampachtig ‘zichzelf’ te zijn, en bij een enkeling zie je de vertwijfeling in de ogen, want die is ‘zichzelf’ allang kwijt.

In de verkiezingscampagne zijn we inmiddels in het onverdraaglijke stadium beland waarin de spindoctors zich ‘geschokt’ tonen over standpunten van de tegenpartij die allang bij iedereen bekend waren (hoogtepuntje in dit theater voor B-acteurs was de totaalverbijstering bij politici van D66 over de schokkende ontdekking dat ze bij de ChristenUnie geen groot fan van abortus zijn), maar dat is een kwestie van even doorbijten. We zijn er bijna.

We weten heus wel dat ‘alles anders’ nogal hoog gegrepen is in een land waar een nieuwe regering al te vaak een voortzetting is van oud beleid met andere gezichten. Jan Peter Balkenende, de premier van wie kiezers acht (!) jaar lang hebben getolereerd dat hij struikelde van gevallen kabinetje naar ruziekabinet, zei dat hij geen noemenswaardige verschillen zag tussen al zijn regeringen. Van de opeenvolgende regeringen-Rutte nam geen enkele een verrassende afslag.

In dit land kan het daarom twaalf jaar en een stuk of vier regeringen duren voordat het iemand opvalt dat de staat via de Belastingdienst hele volksstammen ten onrechte heeft gecriminaliseerd en geruïneerd. Het kan hier ook gebeuren dat mensen die pech hebben in het leven en daardoor afhankelijk zijn geworden van de goedertierenheid van de overheid zomaar al een jaar of twintig – verkiezing na verkiezing na verkiezing – telkens een stukje dieper wegzakken in een moeras van lagere uitkeringen, hogere schulden, strengere voorwaarden en verplicht oude treinstellen schuren met chroom-6 in de verflagen. Ook heel normaal: dat het parlement onderzoekt waarom er aan de loketten van de overheid zo vaak zo veel misgaat tussen de staat en haar burgers, bij het afgeven van rijbewijzen en het toekennen van uitkeringen en het vaststellen van zorgtoeslag, dat er dan mensen langskomen die zeggen ‘Dit is al 25 jaar zo’, ‘Dit heb ik achttien jaar geleden al aangekaart’, ‘De macht heeft al vreselijk lang geen tegenmacht meer’, en ‘Dit is vier parlementaire enquêtes geleden ook al gesignaleerd’.

Een wonder verwachten zou dus overdreven zijn. Maar kleine wonderen, ‘wondertjes’ zou de premier zeggen: het kan. Nu de coronabonus van de premier in rap tempo aan het wegsmelten is, lijkt het erop dat de grootste partij van het land nog geen kwart van de stemmen zal vertegenwoordigen. Dan kunnen ze wel een grote mond hebben bij de VVD straks, over leiderschap en over ‘de wil van de kiezer’, maar feit is dat er een zeer omvangrijke coalitie zal moeten komen. Die kan rechtsom of linksom of iets daartussenin – alles ligt nog open en alles is nog mogelijk en elk roodgekleurd vakje telt.

Met die gedachte naar de stembus: dat is de magie van stemmen.

Meer over