De week van de hoofdredacteurPieter Klok

Een keten aan inschattingsfouten en onoplettendheden

null Beeld

Als je je afvraagt of er sprake is van moedwil of misverstand, dan is het meestal het laatste, leerde een ervaren collega mij ooit. Ik moest er aan denken toen we zelf deze week het middelpunt van een publicitaire storm waren. Dat lezers zich opwonden over de illustratie op de voorpagina van het V-katern was volledig te begrijpen, maar dat sommigen dachten dat we moedwillig een antisemitische prent hadden geplaatst, raakte me recht in het hart.

In mijn ogen was het vooral een misverstand: een ongelukkige samenloop van omstandigheden, een keten aan inschattingsfouten en onoplettendheden. Om dat duidelijk te maken besloten we maandag zo snel mogelijk een reconstructie te maken: hoe kon dit zo misgaan?

Het nadeel van een reconstructie is dat het lijkt of de krant de schuld en verantwoordelijkheid bij sommige redacteuren probeert te leggen. Er waren lezers die vonden dat we de ‘verantwoordelijken’ moesten ontslaan. Zelf zie ik het maken van een krant als een collectieve prestatie en daar is uiteindelijk maar één iemand verantwoordelijk voor. In dit geval hebben we ons te afhankelijk gemaakt van het oordeel van een klein groepje, dat had de hoofdredactie moeten voorkomen. De verantwoordelijkheid ligt dus daar. Het controlemechanisme werkte niet goed. We hebben de organisatie aangepast om te voorkomen dat het weer gebeurt.

Dat is het makkelijke deel. Daarnaast moeten we ons afvragen of we nog voldoende historisch bewustzijn hebben. Is het zo dat we antisemitisme minder goed herkennen, nu de oorlog steeds verder achter ons ligt?

De beste remedie tegen elke vorm van bewustzijnsvernauwing wordt uiteengezet door Adriaan van Dis in een weergaloze aflevering van Groenteman in de Kast, onze wekelijkse podcast waarin Gijs Groenteman diep in de ziel van geïnterviewden doordringt. Oordeel niet, maar verdiep jezelf in de ander, is het levensmotto van Van Dis. Lees hun verhalen en getuigenissen, alleen zo kun je voorkomen dat je blinde vlekken opbouwt.

Meer over