Een gruwel voor wie echt van muziek houdt

De Pop 2000 a gogo geen recht aan de muzikale ontwikkelingen van de laatste decennia

Bertil Huzen

De Top 2000 is de afgelopen tien jaar uitgegroeid tot een tenenkrommend media-event dat de laatste dagen van het jaar nog troostelozer maakt dan ze al zijn. Qua wansmaak wordt het alleen overtroffen door het Eurovisie-songfestival. De lijst is in zijn eenzijdige oubolligheid een belediging voor de popmuziek en een gruwel voor iedereen die echt van muziek houdt.


Het jaarlijkse vreugdevuur van wansmakelijkheden speelt zich niet alleen af op Radio 2, maar heeft ook met de Top 2000 a gogo zijn televisievariant. Jaar in jaar uit proberen Matthijs van Nieuwkerk en ‘muziekprofessor’ Leo Blokhuis hier met generatiegenoten een even jolig als nostalgisch sfeertje op te roepen, dat doet denken aan AVRO Toppop’s Discoshow revisited. Je zou wensen dat popmuziek weer muziek van en voor jonge mensen was en niet van zoutzakken met een voorspelbare muzieksmaak.

Diehards
Dat er steeds meer gemord wordt over de Top 2000, vooral op de website van de Top 2000, is dan ook niet meer dan logisch. Alleen een klein groepje diehards, dat tot vervelens toe jaarlijks dezelfde gouwe ouwen wil horen, herkent zich nog in de lijst. Wie elk jaar weer opnieuw zoveel zendtijd van de publieke omroep opsnoept om deze beerput van ellende uit te zenden, zou zich verplicht moeten voelen de zaken wat serieuzer aan te pakken, waarbij allereerst de vraag gesteld moet worden of zo’n Top 2000 bij Radio 2 wel in goede handen is.

Natuurlijk is het onmogelijk een lijst te maken waarmee iedereen het eens is. Ook bij een evenwichtiger samenstelling zal er een Top 2000 ontstaan waarvan ik als muziekliefhebber waarschijnlijk geen hoge pet op zal hebben. Er zijn nu eenmaal heel veel mensen die van bagger houden. Daarnaast is de muzikale smaak anno 2010 meer versnipperd dan ooit in genres en subgenres, waardoor het appels met peren vergelijken geworden is. Maar toch kun je op z’n minst verwachten dat er naast de onvermijdelijke bagger meer parels op de lijst te vinden zijn. Maar vooral meer diversiteit zodat het geheel ook nog een beetje een redelijke afspiegeling van circa 60 jaar popgeschiedenis is.

Kritiek
Een van de punten van kritiek is dat het een heel witte lijst is. En dat terwijl er zonder de zwarte roots –¿afgezien van wat bluegrass, een beetje country en natuurlijk de Volendamse palingpop¿– helemaal geen popmuziek bestaan had. De enige ‘zwarte’ artiest die in de vorige editie van de Top 2000 bij de eerste vijftig te vinden was, is Michael Jackson met Billy Jean op plaats 27. Nota bene iemand die er alles aan gedaan heeft om er als een blanke uit te zien. De eerstvolgende ‘echte’ zwarte, Jimi Hendrix, vinden we met de Dylan-cover (!) All along the watchtower op 120.

In de lijst van dit jaar is Bob Marley met een 54ste plaats de hoogst genoteerde zwarte artiest, gevolgd door Michael Jackson’s Billy Jean dat naar nummer 64 is gezakt. Nee, geen Otis Redding, geen Marvin Gaye, geen James Brown, geen Tina Turner of Diana Ross in de top 100, waar je ze zeker wel zou verwachten. Dat maakt de Top 2000 ongeloofwaardig. Maar niet alleen de zwarte blues- en soulzangers, ook de klassieke hits van Elvis Presley, The Bea­t­les en Motown uit de gouden jaren zestig leggen het af tegen de wan­smaak van Hotel California, Bohemian Rapsody, Child in time en andere mastodonten uit de jaren zeventig.

Keuzelijst
Een van de oorzaken van deze jaarlijkse marteling van het gehoor is de krakkemikkige wijze waarop de redactie van Radio 2 de lijst samenstelt. Doordat je als luisteraar verplicht bent tien platen uit de vooraf samengestelde keuzelijst te kiezen en slechts vijf eigen keuzes mag toevoegen, blijft de lijst elk jaar bijna hetzelfde en is er nauwelijks sprake van verjonging en vernieuwing. Bovendien worden elk jaar de leuke, frisse en hippe plaatjes er weer uitgehaald en niet voor de keuzelijst geselecteerd. Smells like teen spirit van Nirvana kwam een aantal keren erg hoog in de Top 2000, maar wordt consequent geweerd uit de keuzelijst. Het is namelijk geen muziek voor Radio 2, net als The ace of spades van Motörhead, een absolute klassieker in het heavy metalgenre. En zo zoek je ook tevergeefs naar de stadionhit Seven nation army van The White Stripes of Born Slippy van Underworld. Van The Velvet Underground bijvoorbeeld staat alleen Sweet Jane in de Top 2000, een nummer dat door geen enkele Velvet Underground-fan ooit als favoriet genoemd zal worden.

De lijst wordt ontsierd door de vluchtige conjunctuur van de dag. Dat blijkt wel uit de vele noteringen van Caro Emerald, met een hoogste positie op plaats 22. Er zijn ook positieve ontwikkelingen. Johnny Cash’ schitterende vertolking van Trent Reznor’s Hurt maakt een gestage opmars en staat dit jaar al op 118. Daarmee is het impliciet ook een eerbetoon aan de industriële rock van Nine Inch Nails, muziek die de Top 2000 nooit zal halen. Maar dat zijn uitzonderingen. Pas als ook een nummer van een band als Nine Inch Nails net zoveel kans heeft om in de Top 2000 te komen als pak hem beet Mandy van Barry Manilow, nummer 860 in de lijst van dit jaar, heeft de lijst bestaansrecht. En waar muzikale – en genregrenzen vervagen, kun je je ook afvragen waarom er geen plek is voor Bach, Mozart of Beethoven.

Kortom: de top 2000 moet eerlijker, transparanter worden en moet naar 3 FM verhuizen. Of na 11 jaar eindelijk eens van de radio en de kijkbuis verdwijnen.

null Beeld
Meer over