Hoe moeilijk kan het zijnJasper van Kuijk

Een dashboard voor de minder meetbare gevolgen van coronamaatregelen, dat zou wat zijn

null Beeld

Ik moet de laatste tijd veel denken aan Marianne en haar niet-kwantificeerbare producteigenschappen. Het ontwerpadviesbureau waar ik direct na mijn afstuderen was gaan werken had me naar een designconferentie in Turkije gestuurd, en tijdens de pre-conferentierondreis door Cappadocië raakte ik aan de praat met Marianne.

Zij bestudeerde voor haar proefschrift hoe de afwegingen van productontwikkelingsteams worden beïnvloed door hoe kwantificeerbaar producteigenschappen zijn. Kwantificeerbaar: het toerental dat een motor moet kunnen leveren of het aantal nieuwe functies in een app. Niet-kwantificeerbaar: of die motor lekker klinkt en of die app een beetje gebruiksvriendelijk is.

Zij zag dat teams de neiging hebben om prioriteit te geven aan kwantificeerbare producteigenschappen, omdat daarbij duidelijker is of je doelen aan het halen bent of niet. Als de motor nog niet op het afgesproken toerental kan draaien, ben je nog niet klaar. Maar als die motor niet lekker klinkt, kan dat weliswaar je verkoop negatief beïnvloeden, maar het is niet zo snel duidelijk of hij niet zo lekker klinkt. Dat is lastig meetbaar. Dan moet je proefpersonen met behulp van een enquête gaan vragen wat ze ervan vinden.

Enige tijd na de conferentie ging ik zelf promoveren op hoe fabrikanten van consumentenelektronica omgaan met gebruiksgemak en stuitte ik op eenzelfde verschijnsel. Niet dat teams gebruiksgemak niet belangrijk vonden, natuurlijk wel, maar er waren andere producteigenschappen die toch net wat belangrijker waren. Of de software al stabiel was. Of alle beloofde nieuwe functies erin zaten. Of de deadline werd gehaald. Problematisch aan gebruiksgemak bleek dat het abstract en lange termijn is. Het komt pas naar voren als mensen het product gaan gebruiken, en zelfs dan uit het zich niet in een getal. Terwijl teams prioriteit geven aan concreet (kwantificeerbaar) en korte termijn.

Ik moest denken aan Mariannes non-quantifiable product qualities door een aantal nieuwsartikelen van de afgelopen tijd die de langere termijn en minder meetbare gevolgen van coronamaatregelen lieten zien. Logischerwijs ligt er in de coronacrisis veel focus op het voorkomen van sterfte en ziekenhuisopnamen, want voor coronapatiënten en hun omgeving staat enorm veel, zo niet alles, op het spel. De dagelijkse coronacijfers – besmettingen, ziekenhuis- en ic-opnamen, sterfte – maken heel concreet en bijna live zichtbaar hoe goed we deze doelen halen.

Maar de maatregelen hebben ook bredere medische, sociale, maatschappelijke en economische gevolgen. En die zijn vaak langere termijn en/of minder concreet: onopgemerkte en onbehandelde ziektes, een ongezondere levensstijl, leerachterstanden, mishandeling, economische schade, burgerrechten die worden ingeperkt, angstgevoelens.

Ik ben zeker niet tegen coronamaatregelen. Maar het is ook goed dat er gaandeweg meer zicht komt op de negatieve effecten op de langere termijn die de genomen maatregelen helaas ook hebben. Want ook daar moet je iets mee. En nu nog een wetenschapper met een briljant plan om de minder tastbare coronaschade op de écht lange termijn in livegrafieken te vangen.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

null Beeld VK graphics
Beeld VK graphics
Meer over