Columnbert wagendorp

Een aanzet tot een regeerakkoord en dan godzijdank even geen Mark en Wopke meer

null Beeld

Informateur Mariëtte Hamer heeft Mark Rutte en Sigrid Kaag opdracht gegeven een ‘aanzet tot een regeerakkoord’ te schrijven. Of eigenlijk een ‘proeve van een aanzet tot een regeerakkoord’ of, nog beter, ‘een proeve van een probeersel tot een aanzet van wat zou kunnen uitmonden in iets dat eventueel een regeerakkoord zou kunnen worden’. De twee winnaars van de verkiezingen gaan ermee aan de slag en hopen op 9 juli iets te kunnen presenteren. Daarna gaan ze drie of vier weken op vakantie, want iedereen is ‘wel toe aan elkaar even niet zien’, zoals Mark Rutte zei.

Dat is een gevoel dat veel mensen zullen delen. Ik heb Rutte en Hoekstra voorlopig in elk geval meer dan genoeg gezien en gehoord. Als gewone burger heb ik vooral één emotie gemist: schaamte over zoveel onmacht en onwil. Na alle toestanden had ik een bescheiden Rutte verwacht en een ingetogen Hoekstra. Maar ze lopen er weer bij alsof er niks is gebeurd. Introspectie duurt op Het Binnenhof hooguit een dag of wat, daarna blazen ze weer onbekommerd hoog van de toren.

Maar goed, na de zoektocht naar een acceptabele aanzet tot een schets van een regeerakkoord kan half augustus, als iedereen terug is en uitgerust, de formatie beginnen. Die zal wel even duren. Een maand of drie als het meezit, maar het kan ook zomaar 2022 worden.

In het verslag dat Hamer gisteren aanbood aan de Tweede Kamer staan een reeks van problemen die moeten worden opgelost. Het stikstofprobleem, de klimaatwet, het toeslagenstelsel, onderwijs, duurzaamheid, digitalisering, gezondheidszorg, infrastructuur, wonen – de economie is geen probleem, die herstelt zichzelf als een dolle.

Maar het besef dat er werk aan de winkel is leeft in elk geval. Alleen lukt het niet een regering te vormen die dat werk moet gaan uitvoeren. Dat is vooral de schuld van VVD en CDA, die blijven weigeren samen te werken met PvdA en GroenLinks, met ‘een linkse wolk’, zoals Rutte het noemde. Een ‘links wolkje’ van zeventien zetels weliswaar, maar in de ogen van Rutte, Hoekstra en De Telegraaf is het een inktzwarte onweerswolk die tot de ondergang van het land zal leiden.

Rutte en Hoekstra willen het liefst dat de CU weer aansluit en de huidige coalitie kan worden voortgezet. Gert-Jan Segers van de CU heeft verklaard dat hij te hulp zal schieten als alle andere opties hebben gefaald. Het enige dat Rutte en Hoekstra daarvoor hoeven te doen, is de ‘blokkade’ die ze hebben opgeworpen nog even vol te houden, dus feitelijk is het al zover.

Of PvdA en GroenLinks moeten elkaar ‘loslaten’. Dat zal waarschijnlijk niet gebeuren, maar je weet nooit; hoe sterk hun liefdesband is zal blijken wanneer ze daarvoor de prijs moeten betalen, in de vorm van opnieuw vier jaar oppositie en een roemloos einde van al hun fraaie voornemens.

Daarna ligt de bal bij D66. Eigenlijk wil Sigrid Kaag niet regeren met de christen-unionisten, vooral vanwege hun levensbeschouwelijke opvattingen. Ook heeft D66 steeds gezegd dat de voorkeur uitgaat naar een zo progressief mogelijk kabinet. Dat zijn twee redenen om een kabinet met ChristenUnie naar de prullenbak te verwijzen. Maar doen de redelijke democraten dat ook? Ze kunnen altijd zeggen dat de CU, op de levensbeschouwelijke opvattingen na, best progressieve denkbeelden heeft, dus dat dit de meest progressieve coalitie denkbaar is, ondanks de aanwezigheid van het CDA.

We gaan het zien, eerst maar eens die aanzet tot een schets van een voorstel tot een proeve van een regeerakkoord. Dat klinkt vaag genoeg, dus dat moet lukken.

En daarna vakantie, even geen Mark, even geen Wopke.

Meer over