Media inHongarije

Duikt dat rare Skypegesprek opeens op in een lastercampagne van Orbán-gezinde media

In verkiezingstijd zaaien Hongaarse pro-regeringsmedia met behulp van schimmige video’s twijfel over de betrouwbaarheid van ngo’s en buitenlandse journalisten. De beelden zijn verkregen bij een undercoveractie.

Arnout le Clercq
De Hongaarse premier Orbán houdt zijn jaarrede op 12 februari, onder de leus:'Voorwaarts, niet achterwaarts!' Beeld REUTERS
De Hongaarse premier Orbán houdt zijn jaarrede op 12 februari, onder de leus:'Voorwaarts, niet achterwaarts!'Beeld REUTERS

Nooit meer iets horen na een interview of sollicitatiegesprek, totdat video-opnamen daarvan vlak voor de Hongaarse verkiezingen worden ingezet als overheidspropaganda. Het overkwam de laatste weken meerdere academici, ngo-medewerkers en journalisten.

Hun uitgeknipte citaten figureren in een serie artikelen van pro-regeringskrant Magyar Nemzet die moet aantonen dat buitenlandse journalisten, ngo’s en andere organisaties opzettelijk een negatief beeld schetsen van Hongarije.

Een greep uit de koppen: ‘Linkse journalist: de meeste ngo’s, waaronder Amnesty International, controleren buitenlandse journalisten’, ‘Buitenlandse journalisten vertekenen het beeld van Hongarije’ en ‘Ngo’s hebben niets te vrezen, beschuldigingen van autoritarisme zijn onjuist’.

Filmfragmenten

De artikelen zijn voorzien van filmfragmenten, sommige amper een minuut lang, waarin een expert antwoord geeft op een vraag over Hongarije en zo een ‘bekentenis’ doet. Déjà vu, schrijft nieuwssite Politico: de regering van Orbán voerde voor de verkiezingen in 2018 een vergelijkbare lastercampagne met geheime opnamen.

Magyar Nemzet claimt dat ze de gesprekken, die in werkelijkheid meerdere uren duren, heeft ontvangen van een onbekend mailadres. Sindsdien voert de krant met dit materiaal een tapijtbombardement uit van ‘onthullingen’, die ijverig worden overgenomen door de officiële kanalen van de Hongaarse regering. Ook de Poolse en Sloveense publieke omroep berichtten erover.

Op de website van Magyar Nemzet zijn alle artikelen over het onderwerp gebundeld onder het label ‘Mensen van Soros’. De Amerikaans-Hongaarse filantroop is al jaren een zondebok van Orbán.

Het verhaal wordt vreemder. De onafhankelijke nieuwssite voor onderzoeksjournalistiek Átlátszó (Transparant) maakte een boeiende reconstructie. Op basis van getuigenissen herleidt Átlátszó de interviewers uit de opnamen tot een fictieve ngo. Via vacatures op LinkedIn kwamen mensen in contact met een zogenaamde rijke zakenman uit het Midden-Oosten die een ngo wilde oprichten in Hongarije. Ook spraken ze met zijn HR-vertegenwoordiger, een Nederlandse vrouw. Na de gesprekken vol vragen over de politieke situatie in Hongarije bleef het stil.

Nepbedrijf

Anderen werden benaderd door een nepbedrijf dat investeringen plande in Centraal-Europa, maar eerst een beeld van het politieke landschap wilde krijgen. Dit overkwam onderzoeker Dalibor Rohac, die zijn bizarre ervaringen begin deze week optekende voor de Amerikaanse nieuwssite The Bulwark. Hij figureerde in artikelen in Magyar Nemzet en de zender Hír TV maakte een item van 8 minuten over hem. Hij maakt zich geen grote zorgen, schrijft Rohac: ‘Maar ik zou me daar anders bij voelen als ik een Hongaar in Hongarije was.’

‘Laster en intimidatie’ verjagen mensen al langer uit het publieke domein, schrijft hij, terwijl een ‘stroom onzin (…) alle kritiek op Orbán afdoet als een vooropgezette internationale samenzwering tegen de Hongaarse natie.’

Daarmee slaat Rohac de spijker op zijn kop. Deze doorzichtige mediacampagne annex undercoveroperatie is net een slecht geschreven spionageroman. De absurditeit ervan zal sommigen misschien op de lachspieren werken. Maar Hongaren leven al ruim een decennium met zulke propaganda.

Het wantrouwen dat hiermee in de samenleving wordt gezaaid, verdwijnt niet zodra iemand anders dan Orbán wordt gekozen. Onlangs was ik op reportage in een klein Hongaars stadje toen een oudere vrouw terloops opmerkte: ‘Och, iedereen weet dat journalisten mensen betalen om slechte dingen over Hongarije te zeggen.’ Ze zei het niet eens venijnig.

Arnout le Clercq is correspondent in Warschau.

Meer over