Dubbel gedoogd

Het aanstaande kabinet-Rutte wordt dubbel gedoogd. Er is geen andere conclusie mogelijk na het lezen van de verklaring die de CDA-fractie dinsdag naar buiten bracht. Dubbel gedoogd, omdat de fractie van de PVV politieke steun geeft aan een kabinet van VVD en CDA waar zij zelf niet instapt. Dat is het eerste gedogen.

de Volkskrant

Het tweede komt van de twee dissidente Kamerleden van het CDA, Ad Koppejan en Kathleen Ferrier. Zij zijn sinds dinsdag wat minder dissident dan zij waren over een samenwerking met de PVV. Zij blokkeren die niet langer, mede naar aanleiding van de meerderheidswil van het zaterdag gehouden partijcongres, maar ze zullen ‘in het bijzonder voorstellen in het gedoogakkoord op hun uitwerking beoordelen’.

Een gedogen van het gedoogakkoord en dus is de optelsom: het kabinet-Rutte wordt dubbel gedoogd.

Het was een krappe overwinning voor de VVD bij de verkiezingen van 9 juni en het kabinet dat er het resultaat van lijkt te worden is qua speelruimte al even krap bemeten. Dat is zorgelijk. Formeel is er een parlementaire meerderheid van 76 zetels, reden waarom informateur Ivo Opstelten (VVD) aan de koningin kan melden dat zijn opdracht is voltooid. Maar in de praktijk moet blijken wat die meerderheid waard is.

Natuurlijk, regeerakkoorden (dit keer inclusief gedoogakkoord) zijn altijd beperkt houdbaar. In de politieke praktijk doen zich al snel na het aantreden van een kabinet zaken voor waarin een akkoord niet voorzag. Dan komt het aan op politieke wil om tot meerderheidsbesluitvorming te komen. Die wil is bij ten minste twee CDA-leden dus niet groot. De verklaring waarmee zij binnenboord bleven, heeft een groot lenigheidsgehalte: je kunt er veel kanten mee uit – ook de verkeerde.

Tegelijkertijd is het waar dat het beter is dat er nu eindelijk een kabinet is, dan dat het hele formatieproces weer van voren af aan begint. Dit argument gebruikten Koppejan en Ferrier mede voor het opheffen van hun blokkade en dat getuigt van realiteitszin. Het is ook de beste manier om greep te houden op de voorgenomen beleidsplannen.

De positie van Geert Wilders intussen is hierdoor verzwakt. Hoe dan ook weet hij dat hij twee opponenten heeft in een fractie waarmee hij politiek samenwerkt. Dat hij toch doorgaat, geeft antwoord op de vraag of hij dit kabinet nou echt wil. Nu niet breken, betekent: Ja, ik wil.

Meer over