ColumnFrank Heinen

Doordrukken is belangrijker dan deelnemen aan Olympische Spelen

null Beeld

Dus. De Olympische Spelen zijn begonnen. Zin in? Mwah.

Nog niet zo lang geleden was topsport een van de meest geweldige vormen van afleiding van het leven van alledag. Wie een stadion bezocht, wie er op tv naar keek, wie besloot fan van de een of de ander te worden of wie er zelf aan deed; iedereen die zich met topsport bezighield, vond een plek buiten de werkelijke wereld, een parallel universum waarin alles wat je kende uit de echte wereld in een vereenvoudigde, geconcentreerde vorm werd opgediend, waar het leven bestond uit een seizoen of een toernooi of een Olympische cyclus, en waarin zingeving was teruggebracht tot een lat die blijft liggen, een bal binnenkant paal of een vol geraakte kleiduif. Dat, in de kern, is sport nog steeds. Voor mij althans. Fictie met echte mensen. En ook al ken ik wel leukere evenementen: de Spelen zijn het meest kolossale stuk documentair theater dat er bestaat.

Strenge controle

De Spelen van 2020 zouden ook in 2021 natuurlijk never nooit hebben mogen doorgaan. Vrijdagochtend, terwijl een deel van de atleten achter de vlag van hun land aan een uitgestorven stadion binnen stiefelde, werd er buiten op straat geprotesteerd. Tokio wil zijn eigen Spelen niet. Toeschouwers zijn sowieso al niet welkom, en geaccrediteerde journalisten hebben een accomodation guide ontvangen waaruit Joris Kooiman en Dennis Boxhoorn in NRC Handelsblad de volgende passage citeerden: ‘De inwoners van Japan zullen je tijdens de Spelen overal streng in de gaten houden. Als je je niet aan de regels lijkt te houden, kan dat worden gefotografeerd en gedeeld op social media.’ Daarnaast schijnt het organisatiecomité journalisten in de smiezen te houden via de GPS-functie van hun telefoons. Hè, gezellig. Hoe laat begint het kogelslingeren? De inwoners van Tokio zien al die tienduizenden gasten liever gaan dan komen; ze vrezen dat de strikte covidregels geschonden zullen worden.

Maya Yoshida, aanvoerder van het Japanse voetbalelftal, vroeg zich af voor wie die Spelen eigenlijk doorgaan. Niet voor de Japanse burgers in elk geval, stelde hij vast, ook al zijn ze wel deels door hen bekostigd. Yoshida heeft natuurlijk gelijk. Vergelijk het met de woningbouwvereniging die komt vertellen dat je flat is uitgekozen voor een groot en krankzinnig duur diner. Ze hebben alleen al je meubels en al je borden en bestek nodig. En een kleine financiële bijdrage. En het kan zijn dat tijdens de avond de boel in de fik vliegt, of onder water komt te staan. O ja: je mag zelf vanwege veiligheidsredenen helaas niet mee-eten. Kun je het afzeggen? Nee. En als de organisator het onverhoopt afgelast, ben jij alsnog je bijdrage kwijt.

Troebele wereld

Door de soberheid van de Spelen zie je, net als in de aanloop naar de voetbal-WK’s in Rusland en Qatar trouwens, nog wat helderder dat internationale topsport een troebele wereld is die zo kolossaal en onhanteerbaar is geworden dat met welzijn van deelnemers of gaststeden geen rekening meer kan worden gehouden. Er moet geleverd worden, onder alle omstandigheden, tegen de klippen van iedere realiteitszin op.

Tegelijk zal de komende weken een scherm van plezier tussen ons en de steeds cynischer wordende werkelijkheid worden geschoven. Er zullen talloze waanzinnige dingen gebeuren, mooie, lelijke en verbijsterende, en de sport en de sporters zullen de tv-kijkers even doen vergeten dat ze excelleren in een stuk dat nooit had mogen worden doorgedrukt.

Meer over