Bericht uitMoskou

Door corona leren Russen hun land weer kennen

null Beeld

Correspondent Tom Vennink bespeurde eerst vooral schaamte bij zijn Moskouse vrienden, maar dat is ingeruild voor nieuwsgierigheid naar de rest van Rusland.

Stelt u zich eens voor: u wilt Rusland leren kennen, u studeert de taal, emigreert naar Moskou, maakt daar Russische vrienden en u slaagt erin om die uit te nodigen voor een etentje in uw keuken op de zesde verdieping van een Sovjet-flat. U zet het eten op tafel, schenkt de wijn in en u schuift aan, vol nieuwsgierigheid naar de verhalen over Rusland van uw nieuwe lokale vrienden. En dan vertellen ze u in geuren en kleuren tot diep in de nacht over skiën in Andorra, roadtrippen in Duitsland en de leukste straatjes van Istanbul.

Moskovieten zijn over het algemeen niet de beste bron voor verhalen over Rusland. Ze zijn vooral nieuwsgierig naar plekken buiten hun eigen land, eigenlijk net als ikzelf. Dus als ze vakantie hebben en de roebelkoers staat niet te laag, vliegen ze uit.

Maar toen ging de grens dicht. Sinds maart kunnen Russen hun land niet meer uit en zijn de etentjes in mijn keuken radicaal veranderd.

Ajoena, een vriendin die voor een hulporganisatie werkt en meeslepend kan vertellen over Istanbul: ‘Voor de sluiting van de grenzen wilde ik nooit binnen Rusland reizen. Ik dacht dat er niets te zien was en dat de infrastructuur overal slecht was, maar dit jaar ben ik erachter gekomen dat we ontzettend veel hebben om trots op te zijn.’

Ze reisde naar de meren van Karelië, de bergen van de Altaj en naar stadjes rondom Moskou. ‘Ik had geen idee dat mijn land zo mooi is. Ik heb met eigen ogen gezien hoe cool en uniek het is om in een land te wonen met zo veel verschillende regio’s. Nu begrijp ik wat het werkelijk betekent om in het grootste land ter wereld te wonen. Tot dit jaar was dat voor mij een holle frase.’

Ajoena reisde naar de meren van Karelië, de bergen van de Altaj en naar stadjes rondom Moskou. ‘Ik had geen idee dat mijn land zo mooi is.’ Beeld
Ajoena reisde naar de meren van Karelië, de bergen van de Altaj en naar stadjes rondom Moskou. ‘Ik had geen idee dat mijn land zo mooi is.’Beeld

Toen kwamen voetbalfanaat Nikita en kunstliefhebber Nastja op bezoek, een van de leukste stelletjes van Moskou. Beiden werken op afstand tijdens de pandemie, maar in plaats van thuis te gaan zitten, besloten ze met hun laptops door hun land te reizen. ‘Nu begrijp ik pas dat er fantastische kunst wordt gemaakt in onze provincies’, aldus Nastja. ‘En hoe belangrijk het is om daar met mensen te praten. Neem die jongen van kunstgalerie Tichaja in Nizjni Novgorod. Hij sprak met zo veel liefde over kunst en zijn stad. Hoe moeilijk het ook is om moderne kunst te maken, gezien de politiek in ons land, gaan mensen in de provincies ermee door. Dat inspireert mij enorm.’

Nikita is kritischer: ‘Ik was in Krasnodar, maar dat kun je geen stad noemen. Ze hebben een mooi voetbalstadion en een leuk nieuw park, maar voor de rest: een puinhoop.’ Kaliningrad viel ook tegen, want ja, daar zijn weinig historische gebouwen overgebleven na de oorlog.

Waar ik eerst vooral schaamte en zelfkritiek bespeurde bij mijn Moskouse vrienden, bespeur ik nu nieuwsgierigheid en betrokkenheid als we het over Rusland hebben – en zelfs trots.

Vriendin Olja, curator bij een ruimtevaartmuseum en net terug uit Kamtsjatka, trekt de volgende conclusie: ‘Door de sluiting van de grenzen zijn we gedwongen om zorgvuldiger en bewuster naar onze omgeving te kijken. We zien beter in dat open grenzen met de rest van de wereld geen oplossing zijn voor onze eigen kwesties – nu zitten we alleen met ze opgescheept.’