Column

Dit kabinet werkt de zzp'er het gekkenhuis in

Je zou denken dat de zelfstandige zonder personeel, zonder pensioen, zonder uitkeringen bij ziekte, zonder werkloosheidsvoorziening en zonder contractueel vastgelegde rechten op lanterfanten de droom zou zijn van een kabinet dat graag 'daadkrachtig' wordt genoemd.

Sheila Sitalsing
Zelfstandigen aan het werk bij Seats2Meet in Utrecht. Beeld anp
Zelfstandigen aan het werk bij Seats2Meet in Utrecht.Beeld anp

De zzp'er 'houdt zelf de broek op'. De zzp'er houdt nimmer 'de hand op'. De zzp'er is 'hardwerkend'. De zzp'er draagt er zorg voor dat 'de economie draait' terwijl de rest van het land met papadag, snipperdag, atv-dag, ouwelullendag, mamadag, ziektedag, compensatiedag, vakantiedag, stakingsdag, bijzonder-verlofdag, uit-het-raamkijkdag of nationale-feestdag is. Weinig bezuinigt zo lekker als een roedel zzp'ers.

De zzp'er kan, kortom, zo op een VVD-verkiezingsposter.

Toch wil het maar niet vlotten met de relatie tussen de zzp'er en de mensen in Den Haag. Op het Binnenhof heb je politici (mannen en vrouwen die zelf ook permanent arbeiden op een tijdelijk contract met onzekere vooruitzichten, maar het raar en onwenselijk blijven vinden als anderen dat ook doen) en hun ambtenaren (ambtenaren zijn exemplaren van de werkende soort met uit marmer gehouwen arbeidscontracten die zich niet kunnen voorstellen dat er mensen zijn die geen recht op doorbetaalde snipperdagen hebben en toch domweg gelukkig zijn). Beide groepen vragen zich nog steeds verwonderd af waar ze toch vandaan komen, al die eenpitters. En waarom ze zich niet laten uitroeien.

Bij het Centraal Planbureau wijden ze er dit jaar maar een speciaal hoofdstuk aan in de Macro-Economische Verkenningen, het boekwerk dat traditioneel bij de Miljoenennota zit. Daarin staat helaas niets over de rampzalige pogingen van dit kabinet om zzp'ers en hun opdrachtgevers op te zadelen met zoveel bureaucratische onzin en malligheid, dat de eerste huilbuien en redeloze woedeaanvallen al zijn geregistreerd. Geheel conform de spierballenpolitiek die een van de handelsmerken van dit kabinet is geworden, gaat de malligheid gepaard met dreigementen van verschrikkelijke boetes voor iedereen die in de bureaucratie verdwaalt. Waardoor de zzp'er alsnog op een VVD-poster kan, maar dan in combinatie met de tekst 'keihard aanpakken'.

Wat het Centraal Planbureau wel doet, is nogmaals uitleggen dat het vaste contract op zijn retour is. 'Als je jong bent, begin je steeds vaker op een flexibel contract, maar daar groei je uit, was lang de theorie. De cijfers laten zien dat weliswaar de kans op een vast contract toeneemt naarmate mensen ouder worden, maar ook dat de kans op een vast contract voor elk jonger cohort lager ligt.'

Ofwel: nog even en niets is meer zoals het was. Rechten, plichten, belastingen, collectieve voorzieningen: alles hangt van elkaar en van het vaste arbeidscontract af. Verdwijnt dat, dan moet de hele arbeidsmarkt op de schop.

Als je het als beleidsmaker warm krijgt van deze gedachte kun je natuurlijk proberen om de zzp'er en de flexwerker uit te roken of gestaag richting gekkenhuis te duwen met administratieve malligheid. Het alternatief is om wat dieper na te denken over de toekomst van de arbeidsmarkt en een nieuw systeem te ontwerpen.

Het CPB adviseert dit laatste met klem: 'De ervaring leert dat de kans op actie in Nederland het grootst is als iets in een Regeerakkoord is vastgelegd en er voldoende voorbereidende studies zijn verricht. Dat treft. De afgelopen periode is een flinke stapel studies geproduceerd en de verkiezingen zijn nakend.'

Goed advies! Al is het maar om een einde te maken aan de chaos en onrust die dit kabinet nalaat.

Meer over