Ingezonden brieven

Deze bijzondere minister is blijkbaar definitief vergeten

De lezersbrieven van zaterdag 8 januari.

Redactie
Abraham George Ellis (1846-1916), minister van Marine van 1903 tot 1905 en medeoprichter en eerste voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Vereniging Onze Vloot in 1906.
 Beeld Collectie Nederlands Instituut voor Militaire Historie
Abraham George Ellis (1846-1916), minister van Marine van 1903 tot 1905 en medeoprichter en eerste voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Vereniging Onze Vloot in 1906.Beeld Collectie Nederlands Instituut voor Militaire Historie

Brief van de dag

Deze week schreef u dat met het aantreden van het nieuwe kabinet voor het eerst ministers van kleur benoemd worden. Hulde! Maar, het is mijns inziens niet waar.

Van 1903 tot 1905 was Abraham George Ellis lid van het verder uit alleen deftige witte mannen bestaande kabinet-Kuyper. De Surinaamse Ellis was zoon van de in slavernij geboren Maria de Hart en hoge ambtenaar Johannes Ellis (die zelf weer de zoon was van de gouverneur van Suriname en zijn tot slaafgemaakte Ghanese huishoudster). De oudst bekende foto uit Suriname, te zien in het Rijksmuseum maar tijdelijk opgenomen in de canon van de fotografie in het Fotomuseum Rotterdam, is van Maria en Johannes.

Abraham ging bij de marine en bevordering op bevordering volgde: luitenant-ter-zee, adjudant van de Minister, commandant, schout-bij-nacht. Ook was hij secretaris van de onderzoekscommissie naar de scheepsramp met De Adder. In 1902 werd hij commandant in Den Helder. Daar eisten de matrozen, verenigd in de Matrozenbond, hogere salarissen, betere arbeidsomstandigheden en vooral meer voedsel.

Ellis ging er niet zachtzinnig mee om: hij verbood het lezen van het bondsblad, plaatste de bestuursleden over of ontsloeg ze wegens ‘anti-militair karakter’. Dit stevige optreden maakte hem voor Kuyper blijkbaar de ideale opvolger van de plotseling overleden minister van Marine, Kruys.

Het kinderloze echtpaar Ellis trok in bij zijn moeder op de Riouwstraat 125 in Den Haag. Ellis overleed in 1916 en werd begraven op de Algemene Begraafplaats, net als Troelstra, Thorbecke en Colijn. Die graven kun je nog altijd bezoeken, maar het graf van Ellis is in 1965 geruimd. En daarmee is deze bijzondere minister blijkbaar definitief vergeten. Jammer.

Christianne Mattijssen, Den Haag

Waarheid

Enige tijd terug zag ik een documentaire over een gebied in Amerika waar het grondwater door (nalatigheid van) een bedrijf of organisatie zo sterk was vervuild dat het niet meer gebruikt kon worden. De getroffen burgers werden aan hun lot overgelaten. Mij is de volgende quote van één van hen bijgebleven: ‘Those are grown men, lying to you!’. Het duurde even voordat ik mij realiseerde dat de man met name verontwaardigd was over het feit dat hij (telkens) werd voorgelogen, niet door een kind, maar door een volwassen mens.

Het is toch verdomde makkelijk om te twijfelen aan ‘de waarheid’ als je er achter komt dat je in een land leeft waarin diezelfde waarheid irrelevant gemaakt wordt door haar naar believen te verdraaien, onder het tapijt te schuiven of als een konijn uit de hoge hoed te toveren.

Ik twijfel er geen seconde aan dat het Gronings gas tot aan de laatste kubieke centimeter uit de grond zal worden geperst. Is dat de waarheid? Wat maakt het uit.

Ger Strootker, Groningen

Groningers

De Groningers zijn boos. De minister heeft de Groningers toegezegd dat de aardgaswinning nagenoeg gestopt zou worden. Alleen bij een strenge winter zou de Groningers gevraagd worden solidair te zijn met de rest van het land. Maar nu is het uitzonderlijk zacht weer, en toch wordt de aardgaswinning meer dan verdubbeld. In Duitsland dreigt namelijk een tekort aan energie.

Met geen woord wordt in het journaal en in de krant gezegd waarom dat tekort aan energie in Duitsland is ontstaan. Is het in Duitsland opeens heel koud? Hebben de Duitsers opeens meer energie nodig? Heeft Poetin de gaskraan dichtgedraaid? Niets daarvan, er is maar één reden: de Duitsers hebben in december nog eens drie kerncentrales gesloten, zodat er nauwelijks nog kernenergie over is, en dat was tegen de 20 procent.

De Duitsers willen hun klimaatdoelen halen. Nu een tekort aan energie is ontstaan willen ze dat niet met steenkool- en bruinkoolcentrales opvangen, maar doen dat liever met aardgas. Want aardgas geeft maar de helft van de CO2 in vergelijking met steenkool of bruinkool. In Duitsland krijg je subsidie als je een cv-ketel op aardgas aanschaft.

De Groningers zijn de klos.

Gerard Smals, Haaren (Noord-Brabant)

Alert

Een jaar na de bestorming van het Capitool bestaan er twee kampen en twee visies over het gebeuren. Hier is een op zich correcte analyse aan gewijd.

Als ik echter de lezer iets mag adviseren naar aanleiding van dit artikel, dan is het: lees Yuval Noah Harari’s 21 lessen voor de 21ste eeuw, meer specifiek deel 4 Waarheid. Lees het boek De geheugenlozen van journalist Geraldine ­Schwarz of het interview met haar in Leugen en waarheid, het boek van Bas Heijne, waarin zij refereert aan Gustave Le Bon: psychologie der massa’s. Of in hetzelfde boek het gesprek met Jill ­Lepore, historicus.

Hoe moeilijk is het je zo op te stellen dat je het verhaal van de bestorming van beide kanten kunt begrijpen? En daar dan toch een (genuanceerde) mening over kunnen vormen? Heel moeilijk. Het is soms goed je aan de hand te laten nemen door bovengenoemde denkers. Het maakt je niet alleen nederig maar waarschuwt om voortdurend alert te blijven.

Jan Riesthuis, Culemborg

Slordigheid

Beoogd minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra noemt Ben Bot, Jaap de Hoop Scheffer en Joseph Luns als voortreffelijke voorgangers van CDA-huize. De namen van de vermaarde CDA-politici Hans van den Broek (elf jaar minister van BuZa in de kabinetten Lubbers I, II en III en vervolgens Europees Commissaris voor buitenlandse betrekkingen) en zijn opvolger Pieter Kooijmans (tevens hoogleraar internationaal recht en rechter bij het internationaal gerechtshof), beiden minister van staat, waren hem even ontschoten?

Van deze slordige CDA-verwijzing zullen weinig mensen wakker liggen, maar in het diplomatieke verkeer kan elke slordigheid ontaarden in een politiek incident. Hoekstra belooft ‘u hoort binnenkort van mij’. Ik zal zijn nadere berichten met belangstelling volgen.

Eric Verdult, Delft

Kiezersbedrog

Politieke partij na politieke partij beloofde voor de verkiezingen dat het minimumloon fors omhoog zou gaan, 10 procent of toch zeker 5 procent. Nu de formatie een feit is, lees ik in de krant dat deze mensen worden afgescheept met 1,5 procent, fors lager dan de inflatie. Ze gaan er niet op vooruit, ze worden nog armer.

Als een politieke partij willens en wetens voor de verkiezingen beloften doet om stemmen te trekken, zonder dat er ook maar enige intentie is de beloften waar te maken, dan is dat kiezersbedrog. Bedrijven die misleidende reclames maken kunnen een boete van 150 duizend euro krijgen. Bij kiezersbedrog zou dat bedrag tien keer zo hoog moeten zijn.

Jan Rob Dijkstra, Winsum

Schuld

De vraag van Thomas Rueb aan getroffenen van een tornado in de Verenigde Staten op wie ze nu eigenlijk boos zijn, is niet alleen vanuit Nederlands perspectief begrijpelijk. Het schijnt dat veel staten in de VS weinig doen aan preventie van schade door natuurrampen (ophogen dijken, aardbevingbestendig bouwen, etc) omdat dat uit hun eigen lokale budget gefinancierd moet worden, terwijl bij een ramp al snel een federaal budget vrijgemaakt wordt voor herstel en preventie. Wel cynisch om daar op te wachten gezien bijvoorbeeld de bijna tweeduizend slachtoffers van de orkaan Katrina, terwijl al langer was gewaarschuwd voor de slechte staat van de dijken daar.

De natuur kun je inderdaad niet de schuld geven, maar beleid kan veel verschil maken in de gevolgen van extreme weersomstandigheden.

Ineke Smits, Utrecht

Protestborden

Bij het zien van de protestborden op foto’s van demonstraties kan ik zelden een glimlach onderdrukken. Het is altijd een vrolijke mix van kapitalen en de onderkast, met vaak een puntje op de hoofdletter I, dat daar niet thuishoort. Ook is dikwijls te zien dat bij het maken van zo’n bord men er te laat achter komt dat het woord niet (meer) past op de beschikbare ruimte, waardoor de letters plotseling de helft smaller worden. Als iemand zo weinig nadenkt over de leesbaarheid van zijn of haar boodschap, zal er waarschijnlijk over de inhoud ervan ook wel niet zo lang zijn nagedacht. Denk ik dan.

Kees van Berchum, Hardinxveld-Giessendam

Studenten

Hebben die groepen triomfantelijk de jaarwisseling vierende studenten al ontdekt dat ze zelf de oorzaak zijn dat ze voorlopig colleges blijven zoomen ?

Maria Hoet, Amsterdam

Ikke

Misschien zijn babyboomers die zich nu zo onthutst tonen bij het ervaren van ‘Ikke, ikke als maat voor alle dingen’ vergeten dat zij in de jaren ’70 wel degenen waren die het zaadje plantten voor het ineenschrompelen van algemene en inclusieve waarden.

De auteur Tom Wolfe schreef er in 1976 een essay over: The ‘Me’ Decade (Het Ik-tijdperk). Het cultureel narcisme, dat hij in die jaren waarnam in de Amerikaanse samenleving en waarin de innerlijke contemplatie uit de jaren ’60 werd omgezet in een vergaande obsessie met zichzelf, is nooit opgehouden te bestaan, maar heeft zich verder ontwikkeld en uitgebreid tot waar-en-wat-we-nu-zijn.

Teach Your Children well, was destijds het gezongen parool, en wie was dat nou ook niet van plan. Achteraf bezien, is dit waarschijnlijk toch niet helemaal goed gegaan.

Gerda Rozendal, Brummen

Huisartsen

Voor al onze huisartsen: je hebt de gepolariseerde samenleving in je spreekkamer en de bureaucratie in je werkkamer. Op zolder ligt het gerespecteerde vakmanschap in een oude schoenendoos onder het stof.

Henk Tameling, Zwaag

Vragen

Vijf vragen over het ridderschap van Tony Blair, vier vragen over huurwoningen kopen. Mag het alsjeblieft iets volwassener, de berichtgeving in de Volkskrant? Ik word een beetje wiebelig van deze vorm die lijkt op de manier waarop ik vroeger op de lagere school werd overhoord. Bij een volwassen krant hoort een dito schrijfstijl. Kom op journalisten, dat kan toch gevarieerder?

Erik van der Goot, Eindhoven

Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl

Meer over